Едно од најголемите археолошки откритија во 2025 година носи ново светло врз историјата на мумификацијата и ги менува досегашните научни сознанија за погребните практики во праисторијата.
Меѓународен тим археолози откри дека праисториски тела во Виетнам и други делови од Југоисточна Азија биле зачувувани преку метод на сушење со чад – форма на мумификација која досега не била препознаена како таква. Откритието е вброено меѓу десетте најзначајни археолошки студии во светот за 2025 година.
Постари од мумии од Египет и Јужна Америка
Според истражувачите, таканаречените „пушени мумии“ од Источна Азија се постари од познатите мумии од Египет и Јужна Америка за неколку илјади години. Ова отвора сосема ново поглавје во глобалната историја на мумификацијата.
Студијата е објавена во научното списание Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) и опфаќа анализа на 54 праисториски гробови од 11 археолошки локалитети во Југоисточна Азија и јужна Кина.
Клучни археолошки локалитети
Меѓу најзначајните локалитети се:
-
Кон Ко Нгуа и Маи Да Диеу (провинција Тан Хоа)
-
Пештерите Манг Чиенг (провинција Нин Бин)
-
Хон Хаи Ко Тиен (провинција Куанг Нин)
-
Хуијаотјан и Лијупо (Гуангси, Кина)
-
Гуа Харимау (Индонезија)
Овие места одамна се познати во археолошката заедница, но новата мултинационална студија им даде сосема поинакво значење.
Од „свиткани погреби“ до намерна мумификација
Досега, ваквите остатоци не биле класифицирани како мумии, туку како специфичен вид погреб со свиткана положба на телото.
Сепак, по ископувањата на локалитетот Бау Ду во 2017 година, научниците почнале да согледуваат дека станува збор за намерно и долгорочно зачувување на телата преку изложување на чад над оган.
Истражувачите заклучуваат дека оваа практика не била само практичен одговор на топлата и влажна тропска клима, туку имала длабоко културно и духовно значење.
Културна врска низ милениуми
Според научниот тим, методот на сушење со чад покажува сличности со погребни обичаи кај одредени домородни заедници во Австралија и Папуа, Индонезија.
Ова укажува на можни културни и духовни врски што ги поврзуваат древните популации во Источна Азија со современи домородни заедници.
Светско признание
Археолошкиот институт на Америка ја прогласи студијата за една од десетте најдобри археолошки студии во 2025 година, истакнувајќи го нејзиниот иновативен пристап и новата перспектива што ја нуди за долгогодишна научна мистерија.
Истражувањето, според научниците, дава редок увид во тоа како луѓето пред повеќе од 10.000 години ги разбирале животот и смртта, како и нивната потреба да го зачуваат присуството на починатите во опиплива форма.
Континуитетот на овие практики низ илјадници години претставува силен доказ за трајноста на човечката културна свест.
