Историјата на американската политика памети голем број атентати на најистакнатите и најмоќните луѓе во земјата.
Обидот за атентат врз Donald Trump на митинг во Pennsylvania, во кој беше ранет поранешниот американски претседател и најверојатен републикански кандидат на претстојните претседателски избори, ја шокираше американската и светската јавност. Веднаш почна лавина обвинувања од едната и од другата страна на политичкиот спектар, а државните органи се уште ги проверуваат сите околности поврзани со овој случај и мотивацијата на атентаторот, кој беше убиен на лице место.
Историјата на американската политика памети голем број атентати на најистакнатите и најмоќните луѓе во земјата. Жртви на атентати, или обиди за атентат, биле претседатели и претседателски кандидати, како и повлијателни политички лидери. IPESE ве потсетува на листата на овие атентати…
Убиството на претседателот Abraham Lincoln
Шеснаесеттиот претседател на Соединетите Американски Држави, човекот кој ги обедини Северот и Југот, Abraham Lincoln, е убиен на 14 април 1865 година во Ford Theater во Washington. Во тоа време, добро познатиот актер, John Wilkes Booth, симпатизер на штотуку поразените Конфедеративни држави на Америка, го застрела Linkoln во 22:15 часот со пиштол Deringer, стрелајќи во задниот дел од главата на актуелниот претседател кој седел на своето место во театарот и ја гледал претставата. Linkoln ги поминал следните 9 часа во кома, починал следното утро.
Booth донел одлука да го убие Lincoln на 11 април, откако го слушнал говорот во кој претседателот зборувал за гласачките права на Афроамериканците. Со своите соработници, тој планирал да ги убие, покрај Lincoln, Vice President Andrew Johnson и Secretary of State William Seward. Сепак, остатокот од нивниот план не успеал: Suard беше ранет, но не и убиен, додека атентаторот на Johnson се откажал од својот план. Убиецот John Wilkes Booth е пронајден на 110 километри јужно од Washington по 12-дневна потера, а бил убиен откако одбил да се предаде.
Последниот американски претседател што е убиен е 35-тиот претседател John Fitzgerald Kennedy. Овој атентат е веројатно најпознатиот, опфатен во многу филмови и серии, но и најконтроверзниот, па сè уште е предмет на разни теории на заговор.
Убиството на претседателот James Garfield
James Garfield, 20-тиот претседател на САД, починал на 19 септември 1881 година, два и пол месеци по атентатот, во кој бил тешко ранет на 2 јули во Baltimore и Potomac Railroad Station. Кога претседателот Garfield пристигнал на станицата, писателот и адвокатот Charles Guiteau го застрелал двапати со револвер Webley British Bulldog: едниот истрел го закачил рамото на Garfield, а другиот му поминал низ грбот. 79 дена претседателот се борел со рани, и со неспособни лекари, кои со нестерилизирани инструменти и прсти му ја лечеле раната, што довело до инфекција и смрт.
Атентаторот Gito бил уапсен веднаш по нападот, а по судењето кое траело три месеци, на 25 јануари 1882 година бил осуден на смрт. Обесен е на 30 јуни, два дена пред годишнината од атентатот. Кога станува збор за мотивот, историчарите наведуваат дека Gito бил психички нестабилна личност, поради последиците од невросифилис. Тој тврдел дека пукал во Garfield затоа што бил разочаран што не му била доделена функцијата амбасадор на САД во Франција, а заслугата за изборот на претседателот на оваа функција ја презел поради говорот што го напишал за негова поддршка.
Убиството на претседателот William McKinley
William McKinley, 25-тиот претседател на САД, е убиен на 6 септември 1901 година, во Templeof Music, во Buffalo, New York, додека присуствувал на Pan American Exposition. На претседателот му пришол анархистот Leon Czolgosz, кој имал револвер скриен под шамивчето и двапати го застрелал McKinley од непосредна близина. Првиот куршум, како што се наведува во историските извори, го погодил медалот што McKinley го носел на јакната и се одбил во ракавот на јакната, додека вториот куршум го погодил претседателот во стомак. Иако на почетокот се чинело дека лекарите ќе успеат да го спасат McKinley, неговата состојба ненадејно се влошила по осум дена борба за живот, па починал на 14 септември, по појавата на гангрена.
Атентаторот Czolgosz бил совладан на лице место, а припадниците на војската жестоко го претепале, па не се верувало дека ќе преживее и ќе го дочека судењето. Но, тој се опоравил и на 24 септември, по судењето кое траело само два дена, бил осуден на смрт. Пресудата е извршена на електрична столица на 29 октомври. Се верува дека Czolgosz го застрелал McKinley од политички причини, но не е јасно што имал намера да постигне со атентатот. По овој атентат, прв во 20 век, американскиот Конгрес и нареди на Тајната служба да обезбеди трајна заштита на лицето кое е претседател на Соединетите Американски Држави.
Атентатот на Theodore Roosevelt
Theodore Roosevelt, 26-тиот претседател на САД, бил на функцијата од 1901 до 1909 година и започнал нова претседателска кампања во 1912 година, откако ја основал Прогресивната партија, разочаран од ставовите на неговиот наследник како претседател, Howard Taft. Roosevelt бил на кампањата во Milwaukee, кога на 14 октомври му пришол John Schrank, сопственик на таверна од New York, кој го следел со недели. Schrank го застрелал Roosevelt со револвер Colt, а говорот што Roosevelt го испечатил на 50 страници и го ставил во џебот го забавил куршумот и му го спасил животот.
Schrank веднаш бил совладан, а Roosevelt ја замолил толпата, која тргнала во линч, да не го повредува, велејќи дека не е сериозно ранет. Поранешниот претседател тогаш ѝ рекол на полицијата да го приведат Schrank и да се погрижат ништо да не му недостасува.
Бидејќи бил искусен ловец и анатом, Roosevelt забележал дека не искашлува крв и правилно заклучил дека куршумот не стигнал до белите дробови, туку се сместил во мускулот пред овој витален орган. Тој дури и инсистирал да одржи говор (што му го спаси животот), а дури по 84 минути и прочитани 50 страници прифатил да му биде укажана лекарска помош. Тој го започнал својот говор со:
„Дами и господа, не знам дали целосно разбирате дека штотуку ме застрелаа, но потребно е повеќе од тоа за да се убие Bulll Moose“.
Лекарските прегледи покажале дека куршумот останал во мускулот на градниот кош, па не стигнал до белите дробови и заклучиле дека е подобро да се остави внатре отколку да се извади, па Roosevelt го носел овој „сувенир“ со себе до крајот на животот.
Roosevelt сепак ги загуби изборите, а новиот претседател стана демократот Woodrow Wilson. На судењето, атентаторот Schrank тврдел дека „убиениот претседател McKinley го посетил во соништата и побарал од него да се одмазди со убиството на Roosevelt “. Тој е прогласен за луд и чуван во психијатриска установа до неговата смрт во 1943 година.
Убиството на John F. Kennedy
Последниот американски претседател што е убиен е 35-тиот претседател John Fitzgerald Kennedy. Овој атентат е веројатно најпознатиот, опфатен во многу филмови и серии, но и најконтроверзниот, па сè уште е предмет на разни теории на заговор. Kennedy е убиен во 12:30 попладне на 22 ноември 1963 година, во возило во кое се движело по улиците на Dallas, Texas, со сопругата Jacqueline и Texas Governor John Connally и неговата сопруга.
Kennedy е застрелан од поранешниот маринец Lee Harvey Oswald од шестиот кат на магацинот за книги, кој се наоѓал на патот на претседателската поворка. Oswald го погоди Kennedy со еден куршум во грбот, а друг во задниот дел од главата. Гувернерот Connally бил тешко ранет во нападот, а Kennedy бил итно пренесен во Parkland Memorial Hospital, каде што бил прогласен за мртов половина час по атентатот.
Атентаторот Oswald бил уапсен и обвинет за убиството на Kennedy и полицаецот што го убил неколку часа по атентатот. Убиецот не ја доби правдата: додека го превезуваа од градот во окружниот затвор, на 24 ноември, Oswald е убиен во подрумот на Dallas Police Station од Jack Ruby, сопственик на неколку ноќни клубови во Dallas. По многу шпекулации и различни тврдења во врска со овој атентат, Warren Commission во септември 1964 година утврдила дека Oswald дејствувал целосно сам, дека ги убил Kennedy и Officer Tippit и дека Jack Ruby го убил Oswald дејствувајќи без соучесник. Сепак, до денес, голем процент од Американците веруваат дека имало заговор за прикривање на вистинските околности околу атентатот на Kennedy.
Додека стоел на балконот пред собата, на 4 април во 6:01 попладне, Kingбил застрелан од атентаторот James Earl Ray. Куршумот навлегол во десниот образ на King, му ја скршил вилицата, а потоа му го отсекол ‘рбетниот мозок и му се сместил во рамото
Убиството на Martin Luther King
Водечкиот граѓански активист и борец за еднаквост, Martin Luther King, бил еден од најважните луѓе на политичката сцена на САД во шеесетите години на минатиот век, иако не бил на висока владина функција. Секогаш во движење, King неуморно се борел за правата на угнетените, првенствено Афроамериканците. На 29 март 1968 година, King бил во Memphis да ги поддржи работниците кои штрајкувале, кои барале повисоки плати и подобри работни услови. Летот на Кинг за Memphis бил одложен поради закани од бомба, а тој, соочен со смртна закана, рекол:
„Би сакал да живеам долго, но сега не сум загрижен за тоа. Бев на врвот на планината и ја видов ветената земја. Можеби нема да стигнам со вас до неа, но сакам да знаете дека ние ќе стигнеме во неа и затоа сум среќен и не се грижам за ништо, ниту пак се плашам од некого“.
King зел соба 306 во Lorraine Motel во Memphis. Додека стоел на балконот пред собата, на 4 април во 6:01 попладне, King бил застрелан од атентаторот James Earl Ray. Куршумот влегол во десниот образ на King, му ја скршил вилицата, а потоа му го отсекол ‘рбетниот мозок и останал во рамото. По итна операција, King починал еден час подоцна во St. Joseph’s Hospital, а обдукцијата покажала дека тој „имал срце на 60-годишен маж, иако во моментот на смртта имал 39 години“, напишал неговиот биограф Taylor Branch, наведувајќи го стресот како причина за ова.
Убиецот, James Earl Ray, е осуден на 99 години затвор за убиството на King, но целиот случај бил предмет на многу теории на заговор. Ray побегнал од САД по убиството и бил фатен во Англија. Lloyd Jowers, сопственикот на ресторанот, почнал да тврди во 1993 година дека тој бил дел од заговорот за убиство на Martin Luther King и дека Ray бил „жртвено јагне“. Семејството King подоцна тврдело дека Ray бил жртва на заговор и дека верувале дека вистинскиот убиец е полицаецот од Memphis, Earl Clark. James Earl Ray починал во 1999 година, а била наредена нова истрага за атентатот на King, што резултирало извештај на Министерството за правда од 2000 година во кој се заклучува дека немало заговор за убиство на Martin Luther King.
Убиството на Robert Kennedy
Братот на убиениот претседател John Kennedy, Robert Kennedy, и самиот бил моќен и влијателен политичар, а веќе во 1968 година, 5 години по убиството на неговиот брат, имал водечка улога на претседателските избори. Тој бил водечки кандидат за номинација на Демократската партија на изборите, а негов главен извор на гласачи биле сиромашните граѓани, Афроамериканците, меѓу католиците, Хиспаноамериканците и помладите гласачи. Не долго откако победил на клучните внатрепартиски избори во California, Robert Kennedy бил застрелан од Sirhan Sirhan, 25-годишен Палестинец, наводно за поддршка на Израел во Шестдневната војна во 1967 година. Kennedy починал по атентатот, а Sirhan бил уапсен и осуден, но атентатот на Robert Kennedy се уште е контроверзна тема и тема на многу теории на заговор.
На 5 јуни, Robert Kennedy прославил голема победа во клучната држава California во Ambassador Hotel во Los Angeles. Набргу по полноќ, по неговиот говор, Kennedy поминал низ кујната на хотелот, за која било кажано дека е кратенка до прес-салата. Тој поминал низ кујната и покрај советот на неговиот телохранител од таму да не оди. Kennedy се ракувал со вработениот во хотелот Juan Romero во кујната, а во тој момент Sirhan Sirhan му пришол со револвер и го застрелал со три куршуми.
Sirhan брзо бил совладан, а брзата помош пристигнала неколку минути подоцна за да го однесе претседателскиот кандидат во Los Angeles Central Hospital. Лекарите се обиделе да го спасат, извадиле парчиња од куршумот од мозокот, но раните биле премногу тешки и Robert им подлегнал на повредите на 6 јуни, 25 часа по атентатот.
Атентатот на Ronald Reagan
Републиканецот Ronald Reagan, поранешен актер и 40-ти претседател на САД, го преживеа атентатот на 30 март 1981 година, пред Washington Hilton Hotel. Атентаторот John Hinckley потоа му пришол и испукал шест куршуми кои ги погодиле Reagan и уште три лица. Reagan бил тешко повреден од куршум кој ја погодил претседателската лимузина, а потоа се одбил и го погодил претседателот: му поминал низ пазувите, му скршил ребро, го пробил белодробното крило и предизвикал огромно внатрешно крварење.
Reagan бил во критична состојба кога пристигнал во George Washington University Hospital, но лекарите успеале да го стабилизираат пред операцијата, која била успешна. Reagan целосно се опорави и бил пуштен од болница по помалку од две недели. Покрај Reagan, во престрелката биле ранети и James Brady, White House PR, агентот на тајната служба Tim McCarthy и полицаецот Thomas Delahanty. Сите преживеале, но Brady претрпел сериозно оштетување на мозокот.
Атентаторот Hinckley веднаш бил уапсен, а подоцна рекол дека „се обидел да го убие Reagan за да ја импресионира актерката Jodie Foster“. Тој бил прогласен за ментално болен и задржан во психијатриска установа во следните 35 години. Hinckley бил ослободен на 10 септември 2016 година.
telegraf.rs
