Научниците тврдат дека најголемите геолошки катастрофи можеби се повторуваат во циклуси од околу 27,5 милиони години
Дали масовните изумирања, огромните вулкански ерупции и драматичните промени во океаните се само случајни настани или дел од природен ритам што ја следи Земјата со стотици милиони години?
Нова научна анализа објавена во списанието Evolving Earth сугерира дека доказите за ваков циклус стануваат сè поубедливи.
Геолошки „пулс“ на секои 27,5 милиони години
Идејата дека Земјата има периодичен ритам не е нова. Уште во 1980-тите научниците забележале дека некои од најголемите геолошки и биолошки настани можеби се повторуваат во правилни временски интервали.
Најновата анализа, изработена со современи геолошки временски скали и статистички методи, повторно ја отвора оваа теорија.
Авторите заклучуваат дека најголемите геолошки превирања на нашата планета покажуваат периодичност од околу 27,5 милиони години, а можно е да постои и послаб циклус од околу 8,9 милиони години.
Анализирани 89 големи геолошки настани
Геологот Мајкл Рампино од Универзитетот во Њујорк анализирал 89 значајни геолошки настани што се случиле во последните 260 милиони години.
Во анализата биле опфатени:
- масовни изумирања;
- периоди кога океаните останувале без кислород;
- огромни вулкански ерупции;
- промени на нивото на морето;
- изумирања на копнените ‘рбетници;
- промени во ширењето на морското дно;
- интензивни периоди на вулканска активност.
Според истражувањето, многу од овие настани се групираат околу исти временски интервали.
Што би можело да го предизвикува овој циклус?
Научниците засега немаат конечен одговор.
Една од можните теории е дека причината се наоѓа длабоко во внатрешноста на Земјата. Според оваа хипотеза, бавните движења на мантијата и појавата на таканаречените мантилни перјаници периодично ја засилуваат вулканската и тектонската активност.
Друга можност е долгорочната промена на орбитата на Земјата, која влијае врз климата, нивото на морињата и распределбата на огромни маси вода, мраз и седименти, што дополнително создава притисоци во земјината кора.
Можно ли е влијание од Вселената?
Рампино разгледува и космички сценарија.
Една од хипотезите е дека при движењето на Сончевиот систем низ Млечниот Пат, Земјата периодично минува низ галактичката рамнина. Таквите премини би можеле да ја зголемат веројатноста за удари од големи астероиди преку нарушување на орбитите на кометите во Ортовиот облак.
Постои и уште посмела претпоставка дека темната материја би можела да има влијание врз внатрешното загревање на Земјата, но за ова засега не постојат директни научни докази.
Научната дебата продолжува
Иако резултатите се интересни, авторите нагласуваат дека станува збор за теорија која сè уште се проверува.
Геолошките записи се нецелосни, а одредувањето на староста на многу древни настани носи значителна неизвесност. Поради тоа, дел од научната заедница останува претпазлива.
Сепак, Рампино смета дека доказите за циклусот стануваат сè посилни и дека идните истражувања би можеле да покажат дека најголемите геолошки катастрофи не се случајни, туку дел од долгорочни процеси што ја обликуваат Земјата.
Доколку оваа теорија се потврди, таа би можела значително да го промени нашето разбирање за еволуцијата на планетата и нејзината поврзаност со процесите што се случуваат длабоко во внатрешноста на Земјата – па дури и во Вселената.
