Веќе имав можност да истакнам, и не само еднаш, дека сме постојано во различни фолклорни жанрови. На пример, во рамките на анегдоти. Внатре во бесрамна частушка. 1 Внатре во лубката, 2 затворски песни, поговорки, гатанки, народно суеверие …
Сегашното време веќе не е анегдотско. Не може да се oпее со кратка песна, претставена со едноставна графика. Отворено е како од бајките.
Заклучоците и поуките од заплетот, мотивите, интригите и лукавството што се случува со нас, околу нас, со наше активно и почесто пасивно учество, не треба да се бараат во филозофски трактати, не во темелни историографски, социолошки или политички дела, туку во делата на фолклористите, во делата на истражувачите на волшебни и други бајки.
А уште посигурно и поучно е едноставно да се сеќаваме на самите бајки, бајки од времето на нашето детство. Овие бајки – и народни и индивидуални – биле за нас првите учители на животот, кои за цел живот нѝ поставија многу едноставни и непобитни – етички и естетски – координати во процесот на спознавање на светот.
За мене – и сосем сум убеден не само за мене, туку и за многу мои сонародници од различна возраст – таа златна порта кон мудро дизајнираниот свет беа, се разбира, бајките на Пушкин.
Јас ги слушам цело време. Особено пред да заспијам. Во тие моменти го слушам гласот на мајка ми. Дури не можам ни да кажам дека тоа било првото запознавање со поезијата. Светот уште тогаш за мене не се делел на поезија и не поезија. Тоа било запознавање со светот како таков. Со светот што постоел од другата страна на матката на блиската топлина на семејството и домот. И овие бајки, со нивните не секогаш разбирливи заплети, но со прилично јасен ритам, што со внес на јасност и можност на помирување со сè, станаа за мене клуч. Клуч во секоја смисла на зборот: клуч за портата кон ново и непознато, и клуч за чиста и необјаснива радост што избива од земјата.
Неодамнешните приказни за сегашното време, наспроти нашата волја, се потпираат на приказни и слики од детски бајки за гуски и лебеди, за сестрата Аљонушка и братот Иванушка, за д-р Ајболит и негативецот Бармалеј.
Бев болен доста често како дете. Затоа, во собата, во која лежев со термометар под мишка и непријатна газа на тенкиот врат, радиото беше секогаш вклучено.
Колку и да се трудат спикерите со своите убави гласови и на репетиција со добро наштимани интонации да пренесат до мојата свест текст на воведниот напис и краткиот осврт на весникот „Правда“, без разлика колку се обидуваат да ја проникнат мојата чувствителна душа со „дела на советски композитори“, колку ѝ да ја заспиваше со својот монотон говор мојата и онака од температура буновна свест “некој писател зад микрофонот”, кој жалосно се вознемирувал околу претстојната сеидба, јас тоа на едно би го слушнал, а на едното би го пуштил. Сето тоа поминувало покрај мене, како да сум сообраќаен полицаец на раскрсницата Калјининова и Шосејна, кој енергично и поради некоја причина со бесно лице врти со палката, велејќи: „Ајде да одиме! Одиме! Побрзо! Нема задржување“.
Лежев и нетрпеливо ги броев минутите кога ќе дојде тој среќен момент и конечно да ме посетат Буратино и Малвина, 3 Чиполино со грофот Вишњица, 4 детето ѕвонче од градот Чин-чин и една убава девојка – од дагестанската бајка – Ајога („га-га“), која на крајот поради некоја причина се претвора во гуска и со своето јато – без трага – одлета некаде во јужните краишта.
Се разбира, тие не доаѓаа кај мене со шарена и бучна група, туку еден по еден. Денес овој, утре оној. За доброто на таквите драги гости, вреди да се живее денес, исполнет со смисла го чекав утрешниот ден, па дури и посакав да останам болен што е можно подолго.
Светот на бајките, кој не опкружувал уште од детството, не бил секогаш толку светол, толку совршен. Малку подоцна, се покажа дека бајките и сликите биле богохулно експлоатирани од разни намќори фушери, кои ја претвориле бајката во матни слики, и извалкани со нешто, закачени на ѕидот на детската клиника во нашето соседство и сведочеле за крајната штетност на мувите.
Мојата сопруга порано работеше како уредник во музичка издавачка куќа. Таму главно издавале ноти. Но и книги. Мојата сопруга работеше точно во одделот за книги. Објавуваа биографии на композитори, истражувања во музикологијата, монографии, збирки дела, мемоари – се што доликува на една ваква издавачка куќа. Но, и брошури за деца и тинејџери. Се разбира, за музички теми.
Меѓу редовните автори, се истакнала не многу млада дама со својата посебна скрибоманија, која пишувала, замислете сега, бајки. Овие бајки имаат специфична дидактичка задача: би требало да ги утврдат првичните знаења на младите читатели за музичката теорија и пракса.
Мојата сопруга ги прегледува овие безнадежни ракописи и понекогаш ќе ја наградат за своето уредништво со неколку среќни откритија, кои ги препишувала во бележник, а потоа не воодушевуваше мене и нашите заеднички пријатели. Се сеќавам дека во една од овие поучни бајки беше, меѓу другите, и „злобната волшебничка на Дисонанца“.
Бајката за сегашното време е особено јасна и очигледна во однос на позадината на неславната пандемија, која деформира, искривува, слика во неверојатни бои сè што се случува во политиката, општеството, културата, спортот, во приватниот, па дури и во интимниот живот.
Што мислите, зошто одеднаш се сетив, почнав да размислувам, па дури и да пишувам за целосната бајковитост на нашето време, а исто така и за бајките за нашето детство и за сите други злобни волшебници, кои манијачно се обидуваат да нѝ ја украдат „елката од нашиот празник“ како да не е полесно да се купи на пазар или – уште полесно – да се нарача преку Интернет?
Зошто? Зошто проговорив за тоа? Зошто таа „злобна волшебничка од дисонанса“ искочи од моето сеќавање, и тоа не обична, туку когнитивна?
Бидејќи дознав од вестите дека по наредба на московските власти, сите претстави се откажани до 15 јануари, а рестораните и клубовите мора да бидат затворени на новогодишната ноќ.
Всушност, тие буквално нѝ ја „крадат елката од нашиот празник“. Потоа вие украсувајте ја и палете свеќи колку што сакате
Рака на срце, никогаш не сум ги сакал тие „масовни забави“, како и многу други, сметам дека Новата година е настан за семејството или барем близок круг на пријатели.
Но, тоа сум јас. Но, има и други кои го сакаат сето тоа. И ги има многу! Да не ги спомнувам децата!
Новата година – во календарска смисла – ќе дојде за месец и половина, а новогодишната елка е веќе распарчена од злобни вештерки.
А сегашната бајка – да беше напишана од истата госпоѓа, раскажувачот на бајката во главни црти – ќе изгледаше приближно вака.
Отпрвин, во нашиот свет пристигна злобниот волшебник Коронавирус. И ги зарази сите. Кој ќе го допреше, почна да кашла, да шепоти и да лежи во кревет. И најлошото беше што тој го изгуби сетилото за мирис. По него се појави кралицата Пандемија и му нареди на волшебникот да ги замрзне сите луѓе. Секој се скамени, никој не можеше да посети никого и да се почасти со нешто вкусно. Сите замрзнаа во оние пози во кои ги смести суровиот генерал Карантин.
И никој не можеше долично да ја дочека Новата година и да ја украси елката! И сите плачеа и се повикуваа едни на други, но никој не можеше да се помрдне од место.
И тоа ќе траеше за веки веков да не беше добрата вест што им даваше надеж на луѓето. Спасител доаѓа кај нас, рекоа некои мудреци, од непозната земја над седумте планини и седумте мориња. Тоа е добра и семоќна принцеза Вакцина со одред посветени, храбри и благородни антитела. Таа ќе ја соблече магијата и ќе можеме да правиме што можевме порано, а сега не можеме.
И, ако сепак успееме некако да заборавиме што е тоа што не можеме сега а можевме да го направиме порано, и ако можеме истовремено да се сетиме како бајките треба да завршат во принцип, тоа ќе биде сосема добро.
Медиуми MBX, 14/11/2020
