Детектори на гравитационите бранови на колаборација LIGO-Virgo-KAGRA забележале два последователни настани за кои е потврдено дека се многу ретки случаи на спојување на неутронска ѕвезда и црна дупка.
Астрономите кои работат на откривање на гравитациони бранови во детекторите за колаборација LIGO-Virgo-KAGRA, за прв пат во историјата, потврдиле директно набудување на прилично редок настан – фузија на неутронска ѕвезда и црна дупка. Научниците забележале не еден, туку два вакви настани во само 10 дена разлика.
Сензорите ги детектирале овие екстремни астрономски појави во јануари минатата година, со набљудување на гравитационите бранови предизвикани од процесот на спојување на два масивни објекти. Овие бранови патувале со брзина на светлината најмалку 900 милиони години пред, пред една и пол година, да стигнат до Земјата. Во двата запишани случаи, она што се случило е дека црната дупка „проголтала“ неутронска ѕвезда.
Првиот судар, забележан е на 5 јануари 2020 година, вклучува црна дупка околу 9 пати помасивна од Сонцето и неутронска ѕвезда со маса од околу 1,9 сончеви маси. Вториот регистриран судир вклучува црна дупка од 6 и неутронска ѕвезда од 1,5 сончеви маси. Ова откритие е од дополнително значење затоа што астрономите со децении трагале по ваков бинарен систем што „недостасува“, т.е. таков што никогаш порано не бил забележан.
Се очекуваат дополнителни набљудувања
Она што е познато засега е дека во овие два случаи фузијата на неутронската ѕвезда и црната дупка не произведоа видлив блесок на светлина, односно веројатно бил многу мал. Ова би значело дека црните дупки биле доволно масивни за целосно да ги проголтаат неутронските ѕвезди (како што се гледа во приложената видео-анимација).
Системот во кој неутронскат ѕвезда и црната дупка орбитираат едни околу други, претходно е предвиден во теорија, но не е забележан во податоците на вселената. Сега имаме податоци за два такви случаи – што ќе им овозможи на научниците да ги проучат подобро, како се однесуваат, колку се заеднички и зошто досега не сме ги забележале во нашата галаксија.
Проценките велат дека на растојание од 1 милијарда светлосни години околу Земјата, ваквите случаи се случуваат во просек еднаш месечно. Опсерваторијата LIGO, Virgo i KAGRA во моментов ги надградува своите инструменти со цел да ги „фатат“ сигналите што пристигнуваат со гравитациони бранови од разни вселенски настани барем еднаш на ден.
