Истражување на Универзитетот „Џонс Хопкинс“ нуди ново објаснување зошто бенигното зголемување на простатата се развива претежно во делот околу мочниот канал. Наодите засега не потврдуваат директна причинска врска.
Научници идентификувале посебен подтип клетки во простатата што би можел да придонесува за нејзиното зголемување со возраста. Станува збор за бенигна хиперплазија на простатата (БХП), чест проблем кај мажите постари од 50 години, пренесува „Сајенс алерт“.
Истражувањето, објавено во списанието The Journal of Pathology, се фокусира на клетките во транзициската зона — делот од простатата што ја опкружува уретрата, односно мочниот канал.
Токму во оваа област најчесто се развива БХП, но причините за таквата локализираност сè уште не се целосно разјаснети.
Зошто зголемената простата го отежнува мокрењето?
Кога ткивото околу мочниот канал се зголемува, може да го притисне и да го попречи протокот на урината. Последица може да биде послаб или испрекинат млаз и отежнато мокрење.
Хиперплазијата подразбира зголемување на бројот на клетките во простатата. Не станува збор само за оток или за зголемување на самите клетки.
Хормонските промени, воспалението и процесите на клеточен раст се сметаат за можни фактори, но нивната меѓусебна поврзаност останува предмет на истражување.
Анализирани речиси 130.000 клетки
Тимот од „Џонс Хопкинс“ анализирал неканцерогено ткиво од простатата на десет мажи што имале рак на простата. Примероците биле земени од три главни зони на жлездата.
Со секвенционирање на РНК на ниво на поединечна клетка, истражувачите ја испитале активноста на гените во речиси 130.000 клетки.
Во транзициската зона издвоиле посебна популација базални клетки, означени како WIF1+, кои биле ретки во другите испитувани делови на простатата.
Дополнителните анализи на јавно достапни податоци покажале дека овие клетки се позастапени и во ткиво со БХП.
Можна улога во преобликувањето на ткивото
Клетките WIF1+ имале специфичен образец на генска активност, поврзан со процеси на преобликување на ткивото и комуникација со соседните клетки.
Истражувачите забележале и поврзаност со биолошки сигнални патишта што учествуваат во растот и развојот на простатата. Дел од поврзаните гени реагираат на андрогени — хормони меѓу кои е и тестостеронот.
Според авторите, овие карактеристики отвораат можност клетките да придонесуваат за создавање средина погодна за развој на БХП во транзициската зона.
Првата авторка на студијата, Рулин Ванг, посочува дека нивните молекуларни особености и интеракции со околните клетки би можеле да помогнат во објаснувањето на локалното зголемување на простатата.
Дополнителни прашања за развојот на рак
Тимот изнесува и претпоставка дека овие клетки би можеле да помогнат во разбирањето зошто ракот на простатата поретко започнува во транзициската зона.
Истражувачите ја разгледуваат нивната можна улога во регулирањето на воспалението и на сигналниот пат WNT, кој учествува во контролата на клеточниот раст.
Сепак, ова останува хипотеза. Наодите не докажуваат дека клетките WIF1+ штитат од рак.
Можна насока за идни терапии
Истражувањето покажува поврзаност меѓу овие клетки и бенигното зголемување на простатата, но не утврдува дали тие го започнуваат процесот или се менуваат како дел од него.
Малиот број испитани донори и фактот што примероците потекнуваат од мажи со рак на простата се важни ограничувања при толкувањето на резултатите.
Следните студии треба да ја утврдат точната функција на клетките WIF1+. Доколку се потврди нивна директна улога во развојот на БХП, тие би можеле да станат потенцијална цел за нови лекови.
Засега, откритието претставува насока за понатамошно истражување, а не нов третман или основа за промена на постојната терапија.
