Британските научници создаваат синтетички човечки хромозом од нула во обид да ја револуционизираат медицината, но експертите предупредуваат на технички предизвици и длабоки етички дилеми.
Голем нов британски научен проект има за цел целосно да изгради дел од човечкиот геном од нула. Иницијативата, позната како проект за синтетички човечки геном (SynHG), ќе се обиде да дизајнира и состави целосно синтетичка верзија на еден човечки хромозом.
Проектот е поддржан од Фондацијата Wellcome со износ од околу 12 милиони евра. Тим научници од универзитетите во Oxford, Kent, Manchester, Cambridge и Imperial College London, дигитално ќе ја испланираат целата ДНК секвенца на еден хромозом, кој сочинува околу 2% од човечкиот геном, а потоа ќе ја конструираат во лабораторија користејќи вештачка интелигенција и роботски системи.
Молекуларниот биолог Jason Chin, кој го води проектот и е поврзан со Технолошкиот институт Ellison и Универзитетот во Oxford, рече дека работата би можела да го трансформира начинот на кој ја разбираме и дизајнираме човечката ДНК.
Можноста за синтетизирање на големи геноми, вклучувајќи ги и геномите на човечките клетки, би можела да го трансформира нашето разбирање за биологијата на геномот и длабоко да ги промени хоризонтите на биотехнологијата и медицината. Со проектот SynHG, градиме алатки што ќе ја направат синтезата на големи геноми реалност, рече тој.
Генетичарот Robin Lovell-Badge од Институтот „Francis Crick“, кој не е вклучен во проектот, рече дека ја поддржува наведената цел на проектот.
Вистински можете да разберете нешто само кога ќе успеете да го изградите од нула, рече тој.
Сепак, тој предупреди дека целосната синтеза е сè уште далечна цел.
Иако е малку веројатно дека тековниот проект ќе го достигне тоа ниво, еден ден можеби ќе биде можно да се создадат синтетички клетки што можат ефикасно да се одгледуваат во лабораторија. Но, нема предлог за создавање синтетички луѓе. Немаме идеја како да го направиме тоа и веројатно би било исклучително небезбедно, додаде тој.
Научниците од проектот велат дека работат со академијата, граѓанското општество и индустријата за да се справат со етичките прашања. Sarah Norcross, директорка на Progress Educational Trust, ја нагласи важноста на отворениот дијалог.
Мора да препознаеме дека ваквите истражувања не се без контроверзии и дека е клучно истражувачите и јавноста да комуницираат едни со други. Јавноста мора јасно да разбере за што станува збор, додека научниците и финансиерите мора длабоко да го разберат правецот во кој јавноста сака да оди оваа наука, рече таа.
Извор: Science Alert
