Длабоко под планинскиот венец, долниот слој на кората постепено се одвојува и тоне кон мантијата — процес што, според научниците, ја движи денешната тектонска активност во регионот.
Под Апенините се одвива бавен геолошки процес што може да објасни зошто овој дел од Италија останува сеизмички активен. Ново истражување покажува дека долната Земјина кора се одвојува од горните слоеви и постепено се спушта кон мантијата.
Процесот се нарекува деламинација. Според авторите на студијата, тој има централна улога во денешните деформации на кората и земјотресната активност долж Апенините. Истражувањето е објавено на 7 септември 2026 година во списанието Communications Earth & Environment.
Одвојување длабоко под површината
Научниците го споредуваат механизмот со постепено отворање патент. Погустиот долен дел на кората на Јадранската микроплоча се одвојува од горниот и тоне во мантијата под тиренскиот дел на планинскиот систем.
Според Универзитетот во Пиза, овој процес започнал пред околу десет милиони години и продолжува под највисоките области на Апенините. Станува збор за долготрајна промена во внатрешноста на Земјата, а не за ненадејно расцепување на европскиот континент.
Ново објаснување за тектонската активност
Формирањето на Апенините традиционално се поврзува со субдукцијата — потонување на една тектонска плоча под друга. Новата студија укажува дека во сегашната фаза, одвојувањето на долната кора е главниот механизам што ја одржува активноста.
Истражувачите комбинирале геодетски мерења, сеизмички податоци и геолошки информации. Нивниот модел поврзува повеќе појави: истегнување и притискање на кората, како и вертикални поместувања на теренот.
Зоната на одвојување постепено се поместува, пренесувајќи ја деформацијата кон други делови од планинскиот систем.
Што значи ова за земјотресите?
Откритието помага да се разберат длабоките процеси што ја одржуваат сеизмичноста на Апенините. Сепак, студијата не претставува најава за конкретен претстоен земјотрес, ниту извештај за нова серија потреси.
Бавната геолошка промена и земјотресите се одвиваат на различни временски скали: процесот во длабочина трае милиони години, додека ослободувањето на натрупаното напрегање може да биде ненадејно.
Значење и за други региони
Истражувањето го предводел Стефано Тавани од Универзитетот во Фиренца, со соработници од повеќе италијански институции и од Барселона.
Авторите сметаат дека нивниот модел може да помогне во проучувањето и на други тектонски системи во доцните фази на субдукцијата. Така, наодите нудат поширока слика за тоа како активноста на Земјината кора продолжува и кога претходните механизми постепено ослабуваат.