Планетата продолжува опасно да се загрева.
Според најновите податоци, 2025 година е третата најтопла година досега регистрирана, а експертите предупредуваат дека трендот нема да запре ниту во 2026 година.
Анализите на Коперникус и Беркли Ерт покажуваат дека последните 11 години се најтоплите во историјата, со 2024 година на првото место и 2023 на второто. 2025 заостанува зад 2023 за само 0,01°C, што ја прави практично дел од истата рекордна топлинска серија.
1,5°C – историска граница веќе е надмината
За првпат во историјата, глобалната просечна температура во последните три години надмина 1,5°C над прединдустриските нивоа. Според Коперникус, оваа критична граница може да биде трајно достигната до крајот на деценијата – многу порано од очекуваното.
Антонио Гутереш предупреди дека надминувањето на 1,5°C е речиси неизбежно, но дека светот сè уште може да го скрати овој период доколку итно ги намали емисиите на стакленички гасови.
Екстремната топлина станува новата нормалност
Во 2025 година:
- температурите биле во просек 1,47°C над прединдустриските нивоа
- околу 770 милиони луѓе живееле во региони со рекордно високи температури
- ниту еден дел од светот не доживеал рекордно студена година
Антарктикот ја забележал најтоплата година досега, а Арктикот – втората најтопла, според Коперникус. Централна Азија, регионот Сахел и северна Европа исто така влегле во историјата со највисоки температури.
Катастрофи ширум светот
2025 беше обележана со:
- екстремни топлотни бранови
- силни бури и циклони
- разорни шумски пожари во Шпанија, Канада и Калифорнија
Научниците предупредуваат дека ваквите настани стануваат почести и поинтензивни токму поради глобалното затоплување предизвикано од човекот.
Што нè чека во 2026?
Ниту 2026 година не носи олеснување. Според Беркли Ерт, најверојатниот исход е дека таа ќе биде четвртата најтопла година од 1850 година наваму.
„Температурите продолжуваат да растат. Прашањето не е дали ќе има нови рекорди, туку кога“, изјави Карло Буонтемпо, директор на Службата за климатски промени Коперникус.
Доколку повторно се активира феноменот Ел Нињо, 2026 година може да донесе уште поекстремни температури.
Емисиите повторно растат
И покрај алармите, напорите за намалување на емисиите стагнираат. Во САД, емисиите повторно пораснаа поради зголемена потрошувачка на енергија, додека во дел од Европа темпото на намалување значително забави.
Според научниците, покрај стакленичките гасови, дополнителни фактори – како намалувањето на сулфурните аеросоли во бродското гориво – можеби дополнително го забрзале затоплувањето.
Пораката е јасна
Дури и привремено надминување на границата од 1,5°C значи:
- подолги и поекстремни топлотни бранови
- поинтензивни бури и поплави
- поголеми ризици за здравјето, храната и безбедноста
И покрај политичкиот отпор во дел од светот, научниот консензус е јасен: климатските промени се реални, предизвикани од човекот и се забрзуваат.
Прашањето веќе не е дали ќе има последици, туку колку брзо и колку тешки ќе бидат.