Високи температури, силно сонце, недостаток на вода… сето ова може да доведе до топлотна исцрпеност. Но, дали знаете што е тоа и како да ги препознаете симптомите?
Летото (барем според календарот) штотуку започна, а температурите веќе надминаа 30 степени низ целата земја. Со оглед на тоа што се очекува температурата да се зголеми во наредните денови, ризикот од топлотна исцрпеност исто така се зголемува.
Иако лекарите од година во година повторуваат дека во најжешкиот дел од денот треба да избегнувате да бидете на сонце и да пиете многу течности, постојат ситуации во кои тоа едноставно не е можно. Па, како можете да си помогнете?
Како точно топлината влијае на нашето тело?
Човечкото тело може да издржи само одредена температура и влажност во воздухот пред органите, а потоа и целиот систем, да почнат да откажуваат. Имено, телото е изградено на таков начин што ја одржува сопствената температура околу 37°C. Сепак, како што телото се затоплува, крвните садови се шират, крвниот притисок паѓа, а срцето чука посилно за да ја движи крвта низ телото.
Веќе во тој момент, може да се забележат симптоми како што се осип, оток во рацете или нозете и интензивно потење. Иако потењето е нормална физиолошка функција што треба да го олесни ладењето на телото, интензивното потење доведува до губење на течности и соли, но исто така влијае на рамнотежата меѓу нив во телото.
Сето ова заедно може да доведе до топлотна исцрпеност, која се манифестира преку вртоглавица, гадење, несвестица, конфузија, мускулни грчеви, главоболка, обилно потење и замор. Ако притисокот падне премногу, ризикот од срцев удар се зголемува.
Што да направите за да ги ублажите негативните ефекти од топлината?
- Пред се – избегнувајте престој надвор во најжешкиот дел од денот.
- Ако сте во затворен простор, обидете се да го одржувате што е можно поладно. Затворете ги прозорците, спуштете ги ролетните (доколку ги имате), спуштете ги завесите на прозорците и вклучете го клима уредот или вентилаторот (доколку ги имате).
- Пијте многу течности, особено вода, бистри супи или природни сокови. Избегнувајте алкохол и пијалоци со многу шеќер.
- Не оставајте никого во автомобилот – ниту бебиња, ниту мали деца, ниту животни, ниту постари лица. Температурата во автомобилот може многу брзо да се искачи на опасни нивоа и да го загрози животот на една личност.
- Ако мора да бидете надвор во најжешкиот дел од денот, заштитете ја кожата од директно изложување на сонце. Лесната облека со долги ракави и панталони ќе ви помогне да не се прегреете. Заштитете ја изложената кожа со крема за сончање со висок SPF.
- Јадете полесна храна како салати, ладни супи, лесни чорби и слично, и избегнувајте тешка и масна храна.
- Грижете се за старите лица, болните и немоќните. Постарите лица често имаат тешкотии со чувството на студ и топлина, и не е невообичаено да заборават да пијат доволно течности во текот на денот. Затоа е важно да ја проверувате нивната состојба неколку пати на ден, да им нудите вода или сок (кој не мора да биде ладен, туку на собна температура) и да ги потсетувате да не излегуваат на топлина.
Што ако некој има топлотна исцрпеност?
- Прво, тргнете го лицето од сонцето и топлината. Преместете го на постудено место.
- Поставете го на подот и кренете му ги нозете.
- Ако е свесен, понудете му вода или спортски пијалок.
- Изладете ги со ладни облоги или измијте ги со ладна вода.
- Мерете го времето. Ако лицето не почне да се чувствува подобро во рок од 30 минути, јавете се на 911 бидејќи ризикот од топлотен удар се зголемува.
- Ако забележите дека на лицето му станува потопло и повеќе не се поти, ја губи свеста или има напад, задолжително повикајте брза помош.