Голем ТВ-екран, ладно пиво и полни летни тераси се сон на секој угостител. Но, погрешен постер или лого може да донесе и правни проблеми.
Светското првенство 2026 се приближува, а со него и периодот кога кафулињата, баровите и рестораните очекуваат зголемен промет благодарение на љубителите на фудбалот.
Голем телевизор и летна градина се доволни за добар бизнис. Но, експертите предупредуваат дека ентузијазмот лесно може да се претвори во проблем доколку се користат заштитени ознаки и симболи на ФИФА без дозвола.
ФИФА заштити многу повеќе од своето лого
Официјалниот амблем, слоганот „We Are 26“, ознаките на сите 16 градови домаќини, па дури и нивните промотивни слогани се правно заштитени.
Под заштита се и официјалните маскоти, визуелниот приказ на трофејот, како и бројни називи поврзани со турнирот, меѓу кои:
- „FIFA World Cup 26“
- „World Cup“
- „Mundial“
Во одредени земји, авторски права има дури и официјалниот фонт што се користи во комуникацијата на турнирот.
Што смеат да прават кафулињата?
Гледањето натпревари и навивањето не се спорни.
Кафуле може слободно да:
- истакне знамиња на земјите учеснички;
- користи фудбалски топки и општа спортска декорација;
- постави дресови без официјални ознаки;
- објавува резултати и коментари;
- напише „Ги пренесуваме сите натпревари“.
Таквите активности не претставуваат прекршување.
Каде почнува проблемот?
Проблемот настанува кога во промоцијата се користат официјални логоа, слогани или постери на ФИФА.
На пример, кафуле што ќе постави официјален амблем на прозорецот, ќе користи слоган на турнирот или ќе продава маици со заштитени ознаки, може да се соочи со правни последици.
Причината е едноставна – компаниите што се официјални спонзори плаќаат милиони долари за ексклузивно право на користење на тие симболи.
Туристичките агенции исто така мора да бидат внимателни
ФИФА строго ги регулира и туристичките аранжмани поврзани со Светското првенство.
Агенциите кои без одобрение нудат билети за натпревари како награди или дел од пакет-аранжмани ризикуваат да ги прекршат правилата, бидејќи ФИФА има овластени партнери за продажба на такви услуги.
„Маркетинг во заседа“ – скапа грешка
Овој тип неовластено поврзување со голем спортски настан е познат како „маркетинг во заседа“ (ambush marketing).
Казните не се симболични.
За време на Европското првенство 2020, компанијата „Заландо“ беше казнета со 100.000 евра поради рекламна кампања која не содржела лого на УЕФА, но создавала впечаток на поврзаност со турнирот.
Што е дозволено?
Добрата вест е дека просторот за креативност е голем.
Дозволено е користење:
- знамиња на Канада, САД и Мексико;
- генерички фудбалски мотиви;
- дресови без официјални ознаки;
- маици со натписи како „Фудбал 2026“;
- навивачка музика и спортска атмосфера.
Сè додека не се користат заштитени симболи на ФИФА, нема причина за загриженост.
Светското првенство е шанса, но и причина за претпазливост
Светското првенство 2026 ќе биде одлична можност за угостителите да ги наполнат своите тераси и да привлечат повеќе гости.
Но, пред да се постави постер, да се отпечати маица или да се објави промотивна порака на социјалните мрежи, вреди да се провери дали случајно не се користи нешто што ФИФА го смета за своја интелектуална сопственост.
Една погрешна ознака може да биде многу поскапа од неколку продадени точени пива.