За да ја види состојбата на срцето, лекарот може да користи мали цевки, таканаречени катетри, преку крвните садови на раката или ногата, минимално инвазивна процедура која дава увид во работата на срцето, врз основа на од кои подоцна се предлагаат модалитетите на лекување на пациентот.
Испитувањето на срцето, дијагностичка метода која открива евентуално стеснување и блокирање на срцевите артерии, крвните садови кои го хранат срцето, се нарекува срцева катетеризација.
Докторот се приближува до срцето со мали цевки, таканаречени катетри, преку крвниот сад на раката или ногата. Преку катетерите се вбризгува мало количество контраст во срцевите артерии и на овој начин се евидентираат можните блокирања или стеснување на срцевите артерии.
Златен стандард за дијагностицирање на коронарна срцева болест
Срцевата катетеризација се нарекува и коронарна ангиографија, а експертите нагласуваат дека овој преглед е златен стандард за дијагностицирање на коронарна срцева болест, која може да доведе до неправилен срцев ритам, болка во градите (ангина пекторис), срцев удар и срцева слабост. Експертите велат дека се работи за минимално инвазивна процедура која овозможува увид во работата на срцето, врз основа на која подоцна се предлагаат модалитетите на лекување на пациентот.
Преглед на срцето, но и начин на лекување
Ова е дијагностички преглед, но и еден од методите на лекување. Можно е кардиологот за време на катетеризацијата истовремено да добие увид во работата на срцето, но и да започне со терапија, на пример, да му вгради стент доколку е потребно. Овој преглед на срцето дава увид во природата на градната болка или аритмија, можно е да се изврши биопсија за време на коронарографијата. Врз основа на овој преглед, лекарот може да ја процени функцијата на срцевиот мускул, да види дали има проблеми со пулмоналните артерии, да го провери протокот на крв, нивото на кислород и притисокот.
Како да се подготвите за коронарна ангиографија?
Срцевата катетеризација ја врши добро координиран тим од кардиолози, медицински сестри и техничари. Пред срцевата катетеризација, медицинскиот персонал ќе испита дали и која терапија пациентот веќе ја користи, ќе добие увид во видовите на лекови и можните алергии. Важно е лекарите да знаат дали пациентот има алергија на контрастни средства, јод, латекс. Околу шест до осум часа пред процедурата, пациентот треба да се воздржува од храна и пијалоци.
Во случај кога веќе користиме некоја терапија, совет е да се консултираме со лекар за режимот на земање лекови, особено ако земаме антикоагуланси (лекови за густа крв), аспирин, лекови за дијабетес, особено метформин. Пред самата процедура се прави ЕКГ, ултразвук на срце, КТ скен на срце, стрес тест, магнетна резонанца на срцето.
Нема болка
Совет е да дојдете на коронарографија во удобна и практична облека, евентуално со членовите на семејството, кои ќе не чекаат во ходникот. Се препорачува да донесеме и список на лекови кои ги користиме и пропишаните дози, на пример, варфарин, диуретици или инсулин, можни суплементи и лекови кои може да се купат без лекарски рецепт.
Пред постапката, пациентот се облекува во болничка облека, можно е да се добијат ќебиња. Просторијата во која се врши срцева катетеризација е ладна и слабо осветлена, со цел да се спречи оштетување на апаратот. Пациентот лежи на масата за интервенција, над која има рендген камера и неколку монитори. Медицинскиот персонал ќе ја исчисти и по потреба ќе ја избричи областа на раката или препоните. Пациентот е седатиран, но цело време е свесен и ги следи упатствата на лекарот. Местото на инјектирање ќе биде под дејство на локален анестетик, пациентот нема да чувствува болка.
Реакции кои исчезнуваат за неколку секунди
Откако ќе започне процедурата, важно е пациентот да пријави какви било алергиски реакции, чешање, стегање во грлото, отежнато дишење, гадење, непријатност во градите, болка. Лекарот може да побара од нас да ја свртиме главата, да земеме длабок здив и да го задржиме здивот неколку секунди додека го става катетерот. Кога контрастот ќе стигне до артериите, пациентот може да почувствува топлина или црвенило неколку секунди, сите овие реакции се чести и исчезнуваат за неколку секунди.
За време на самата катетеризација, лекарот може да направи ангиопластика, што е процедура на проширување на крвниот сад со помош на балон, процедурата се применува за отворање на стеснувањето или блокирањето и подобрување на протокот на крв во крвниот сад. Исто така, можно е да се постави стент, да се изврши ротација, со што се отстрануваат наслагите на калциум од ѕидовите на крвните садови.
Претежно преку ден се останува во болница
По процедурата се следи состојбата на пациентот, повеќето од нив одат на домашно лекување во текот на денот, освен за вградување стент. Пациентот пие малку повеќе вода за да го исфрли контрастното средство од телото, можна е потреба за почесто мокрење.
Член на семејството го носи пациентот на домашно лекување, не се препорачува пациентот веднаш да вози. За време на возењето, доколку патувањето е подолго од еден час, советот е да застанувате на секој час и пациентот да пешачи пет до 10 минути. Доколку патувате со авион, се препорачува пешачење до 10 минути откако ќе седите еден час.
Можни компликации
Компликациите, велат експертите, се ретки. Во земјите од развиениот свет се направени околу еден милион срцеви катетеризации, а компликации се забележани кај помалку од еден процент од пациентите. Можни се алергиски реакции на лекот или контрастниот медиум, неправилен срцев ритам, инфекции, низок крвен притисок, крварење на раката или препоните, пневмоторакс (патолошка состојба поради присуство на воздух во ткивото на белите дробови).
Некои пациенти доживуваат континуирана болка во градите, блага до умерена реакција на кожата (како изгореници од сонце), откажување на бубрезите. Најсериозните можни компликации се срцева тампонада (акумулација на течност околу срцето), оштетување на коронарната артерија и крвните садови, срцев удар, згрутчување на крвта, мозочен удар, смрт. Во случај после интервенцијата да се јави покачена телесна температура, вртоглавица, болка, отежнато дишење, абнормален срцев ритам, веднаш контактирајте со лекар.
Колку време трае коронарната ангиографија?
Самата процедура обично трае 30 минути, но времето за подготовка и опоравување може да трае до девет часа или подолго. Вообичаено, пациентите го поминуваат целиот ден во болница. Доколку процедурата трае подолго за време на интервенцијата, на пример за вметнување стент, пациентот најчесто преноќува во болница.
На пример, повеќето пациенти можат да возат 24 часа по напуштањето на болницата. Во зависност од тоа каде е поставен катетерот, советот е да избегнувате напорна физичка активност два до пет дена. Докторот ќе каже кога ќе се вратиме на работа. Местото каде што е поставен катетерот не е директно изложен на вода една недела. Капењето во када не се препорачува, туширање е можно 24 часа по процедурата, под услов раната да биде заштитена од вода.