Според договорот меѓу претседателот Абрахам Линколн и рускиот цар Александар II, бродовите на руската флота допловиле до Њујорк и Сан Франциско во 1863 година, спречувајќи ја планираната британско-француска инвазија на Соединетите држави за време на крвавата граѓанска војна.
Долго затегнатата жица во односите меѓу Вашингтон и Москва поради кризата во Украина деновиве по четири месеци е доведена во ќорсокак. Бидејќи светот се плаши од можноста за војна, би сакал да ве потсетам на една малку позната, или заборавена, но многу важна епизода од односите меѓу двете земји, бидејќи Царска Русија го спаси наследството на Американската револуција во клучен историски момент.
Тоа се случило за време на бруталната американска граѓанска војна, водена помеѓу 1861 и 1865 година, кога силите на владата на Соединетите држави од север се судриле со сецесионистичките држави на југот, обединети во Конфедерацијата на американските држави. Во самиот центар на оваа војна, американскиот претседател Абрахам Линколн и рускиот император Александар II склучиле пакт во 1863 година, врз основа на кој царските руски сили застанале во одбрана на американскиот север, а со тоа и во одбрана на американската револуција.
Главниот капитал на јужните држави своето постоење и раст го засновале на ропскиот труд на милиони црнци и на извозот на памук во Европа, па затоа не е чудно што јужњаците сметале на помош од европската страна во граѓанската војна. Тие ги полагале своите надежи првенствено на Лондон и моќната империјална флота на Обединетото Кралство.
Од своја страна, Гордиот Албион во таа војна виде можност да ја врати контролата врз поранешните 13 колонии во Северна Америка, кои ја донесоа Декларацијата за независност во 1776 година, а нивното отцепување од британската круна било увертира за американската револуција од 1776 год. до 1783 год. Отпорот на Лондон на таквиот тек на настаните довело до Американско-британската војна од 1812-1815 година, кога британските трупи го запалиле Вашингтон и речиси целосно ја уништија Белата куќа, седиштето на првиот претседател на САД. Зградата била реконструирана по пет години, а Белата куќа го добила денешниот изглед дури во 1934 година, благодарение на тогашниот претседател на САД, Френклин Делан Рузвелт.
Седумдесет години претходно, Лондон, заедно со Франција, планирал инвазија на американскиот север, со моќна, обединета британско-француска флота би го бомбардирале Њујорк и Бостон, по што копнените сили ќе го запалиле она што ќе останало од двата града, со изгледи за продолжување на походот кон Вашингтон и Белата куќа.
Во крвавата американска граѓанска војна, која однела околу 700.000 животи од двете страни, претседателот Линколн, за разлика од јужаците, се потпирал на империјалната Русија, која ги поремети плановите на Лондон и ги потопи надежите на Југот.
Во заканувачката ситуација која го загрозувала наследството на американската револуција, американскиот претседател Линколн, добро упатен во европските империјални тензии и спротивставени интереси на водечките сили, постигна договор со обраќање кое денес може да изгледа неверојатно – со рускиот царски двор.
Во средината на исцрпувачката граѓанска војна, единствената европска земја што ги поддржуваше целите на Северот била Русија, иако Англија и Франција исто така побарале од неа да застане на страната на Југот и конфедерацијата. Александар II не само што ја одбил понудата, туку во септември 1863 година, по неколку тешки порази на Северот, ја испратил својата флота во Америка, која ќе била непремостлива бариера за бродовите на Обединетото Кралство и Франција.
Прво, руската поморска ескадрила пристигнала во Њујорк, а по некое време во Сан Франциско, опфаќајќи ги клучните точки на истокот и западот на Северна Америка.
Линколн и другите претставници на Вашингтон не го криеле својот ентузијазам: „Фала му на Бога за Русите“.
„Бог да ја благослови Руската империја која ја сака големата Унија! Сила за нејзиниот народ!“, напиша млад американски студент и волонтер, Оливер Вендел Холмс, подоцна познат американски адвокат.
Има историчари кои тврдат дека договорот меѓу Линколн и Александар II веќе ѝ нанел „смртоносен удар“ на Британската империја.
Ако ова е претеран заклучок, нема сомнеж дека рускиот цар многу придонел за спасување на наследството од американската револуција, што значи дека во 1863 година отворил простор за северот да победи во 1865 година и САД да прераснат во светска сила во следните децении.
Посебно се истакнува фактот дека рускиот император му ја дал оваа помош на Линколн само седум години по поразот на Русија во Кримската војна (1853-1856), благодарение на тоа што Александар II, по искачувањето на рускиот трон, презел голем број социјални, политички и воени реформи, кои резултирале, на прво место, со ослободување на кметовите и нивно изедначување со слободните граѓани во 1861 година и зајакнување на воената сила.
Една година подоцна, во 1862 година, Линколн го укинал ропството, што веројатно било основата врз која лидерите на двете нации воспоставиле, не само соработка, туку и пријателство, за што сведочи и преписката што ја имале, од една страна, „ослободителот“. Линколн, а од друга страна „еманципаторот“, рускиот цар Александар.
Несомнено е дека потегот на рускиот император во тоа време бил мотивиран од настани на сложената европска и евроазиска карта на империјалните ривалства, особено по Кримската војна, која ги испровоцирала европските сили да добијат превласт во Црното Море и Дарданелите, Балканот и Блискиот Исток. Во Кримската војна против Русија се појави воен сојуз на Велика Британија, Франција, Отоманската империја и италијанското Кралство Пиемонт.
По долга опсада во таа војна, Севастопол, родниот град на руските цареви Николај II и неговиот син, наследникот на Александар II, бил уништен со бомбардирање и палење. Десет години подоцна, важен патник од Америка се најде на таа сцена – Марк Твен.