Европа, една од најинтересните месечини во Сончевиот систем, со години се смета за еден од најперспективните кандидати во потрагата по живот надвор од Земјата. Причината е претпоставката дека под нејзината дебела ледена кора се крие огромен солен океан, а претходни истражувања укажуваа дека повремено исфрла водена пареа во вселената.
Сепак, нова анализа на старите податоци од вселенскиот телескоп „Хабл“ покажува дека доказите за постоењето на такви гејзери можеби не се толку цврсти како што се сметаше досега.
Како започна приказната за гејзерите?
Во 2013 година, тим предводен од астрономот Лоренц Рот објави дека набљудувањата со „Хабл“ откриле траги од водена пареа во близина на јужниот пол на Европа.
Тогаш ова откритие беше оценето како голем чекор напред во потрагата по можни услови за живот.
„Откритието на водена пареа ја зацврстува позицијата на Европа како еден од главните кандидати за потенцијално населив свет“, изјави тогаш Рот.
Дополнителни набљудувања ја зајакнаа теоријата
Во 2016 година, научниците објавија нови индикации за водени млазеви, додека во 2018 година повторна анализа на податоците од сондата „Галилео“ сугерираше дека леталото можеби поминало низ облак од водена пареа исфрлена од месечината.
Во тоа време, научниците сметаа дека постојат доволно докази за да не се исклучи постоењето на гејзерите.
Новата анализа открила грешки
Најновото истражување, објавено во списанието „Astronomy & Astrophysics“, не тврди дека гејзерите не постојат, туку дека податоците од „Хабл“ повеќе не се доволно убедливи за да се сметаат за научен доказ.
Истражувачите повторно ги анализирале податоците и откриле дека во оригиналната студија постоеле проблеми во усогласувањето на сликите, што довело до создавање лажни сигнали.
Дополнително, поновите набљудувања покажале дека Европа е опкружена со тенка обвивка од водород, која создава природен ултравиолетов сјај и може да доведе до погрешна интерпретација на податоците.
„Така треба да функционира науката“
Лоренц Рот истакнува дека откривањето на гејзерите се засновало на многу слаб сигнал.
„Станува збор за нешто исклучително слабо во многу бучна средина“, објаснува тој.
Хуан Алдај од Институтот за астрофизика на Андалузија смета дека ова е пример како треба да функционира науката.
„Методите за анализа постојано се подобруваат и со текот на времето добиваме попрецизни резултати“, вели тој.
Доказите повеќе не се доволно силни
Според Рот, новата анализа ја намалила сигурноста за постоењето на гејзерите од 99,9 проценти на помалку од 90 проценти, што статистички повеќе не се смета за научно откритие.
„Тие исчезнаа. Не мислам дека има посилни докази“, изјави тој за Science News.
Зошто ова е важно?
Доколку навистина постојат водени гејзери, тие би овозможиле многу полесен пристап до скриениот океан под мразот на Европа.
Наместо идните мисии да дупчат низ километри мраз, вселенските летала би можеле едноставно да минат низ облакот од исфрлена вода и директно да го анализираат материјалот од внатрешноста на месечината.
Мисијата „Европа Клипер“ ќе даде одговори
Клучна улога во разрешувањето на ова прашање ќе има мисијата „Европа Клипер“ на НАСА, која беше лансирана во октомври 2024 година, а до системот на Јупитер треба да пристигне во 2030 година.
Леталото ќе изведе повеќе блиски прелети покрај Европа и со помош на современи инструменти ќе ја испитува нејзината атмосфера, ледената кора и океанот под површината.
Доколку во тој период се појави гејзер, „Европа Клипер“ ќе биде подготвена директно да помине низ него и да обезбеди најсилни докази досега за тоа што се крие под мразот на оваа мистериозна месечина.