Млекото и млечните производи се дел од секојдневниот живот на многу луѓе во светот, но оваа индустрија е на прагот на голема промена.
Дали оваа промена ќе донесе напредок и подобра одржливост, анализира австралискиот научник.
Глобалната млечна индустрија се менува. Конкуренцијата од алтернативна храна која не се произведува од животни, како што е синтетичкото млеко, се зголемува и со себе носи нови предизвици.
За синтетичко млеко не се потребни крави или други животни. Можеби има ист биохемиски состав како животинското млеко, но е создадено со помош на нова биотехнолошка техника позната како „прецизна ферментација“ која произведува биомаса одгоена од клетки, пишува Милена Бојовиќ од Универзитетот MacQuarie во Австралија во статија за The Conversation.
Повеќе од 80 отсто од светското население редовно консумира млечни производи. Сепак, се погласни се повиците храната од животинско потекло да се замени со нешто друго. Синтетичкото млеко нуди производ без грижа за емисиите на метан или благосостојбата на животните. Иако звучи добро, мора да надмине многу предизвици и стапици за да стане еднаква и одржлива алтернатива на животинското млеко.
Тоа не е научна фантастика
Моето неодамнешно истражување ги испитуваше мегатрендовите во глобалниот млечен сектор. Растителното млеко и потенцијалното синтетичко млеко се покажалаа како клучно нарушување на тој пазар, посочува Бојовиќ.
За разлика од синтетичкото месо, кое тешко може да одговара на сложеноста и текстурата на животинското месо, Бојовиќ вели дека синтетичкото млеко се рекламира како да има ист вкус, изглед и чувство како и нормалното млеко.
Синтетичкото млеко не е научна фантастика – тоа веќе постои. Во САД, на пример, Perfect Day обезбедува протеини без животинско порекло од микрофлор, кои потоа се користат за правење сладолед, протеински прав и млеко. Во Австралија, стартап компанијата Eden Brew развива синтетичко млеко во Werribee, Викторија. Целта на компанијата е потрошувачите кои се повеќе се загрижени за климатските промени, а особено за придонесот на метанот од кравите, пишува Бојовиќ, наведувајќи неколку примери.
Наводно, CSIRO ја разви технологијата зад производот Eden Brew, додава Бојовиќ. Самиот процес започнува со квасец и користи „прецизна ферментација“ за да ги произведе истите протеини кои се наоѓаат во кравјото млеко, објаснува австралискиот научник.
CSIRO тврди дека овие протеини му даваат на млекото многу од неговите клучни својства и придонесуваат за неговата кремаста текстура и способноста за пенење. Минералите, шеќерите, мастите и аромите се додаваат во протеинската база за да се добие финалниот производ.
Кон нов систем на храна?
Во Австралија, All G Foods собра 25 милиони австралиски долари во август за да го забрза производството на своето синтетичко млеко, вели Бојовиќ. Во рок од седум години, компанијата сака нејзиното синтетичко млеко да биде поевтино од кравјото млеко.
Ако индустријата за синтетичко млеко може да ја постигне целта во целост, потенцијалот за нарушување на млечната индустрија е голем. Ова би можело да го насочи човештвото од традиционалното животинско земјоделство кон радикално различни системи на храна, пишува Бојовиќ.
Извештајот за иднината на млечните производи од 2019 година покажа дека до 2030 година, американската индустрија за прецизна ферментација ќе отвори најмалку 700.000 работни места, забележува австралискиот научник.
Предизвици и недостатоци
Индустријата за синтетичко млеко мора да расте експоненцијално пред да стане значајна закана за животинското млеко. Ова ќе бара многу капитал и инвестиции во истражување и развој, како и нова производствена инфраструктура како што се резервоарите за ферментација и биореактори, смета Бојовиќ.
Се разбира, традиционалната млечна индустрија нема да исчезне наскоро, истакнува Бојовиќ.
Меѓутоа, синтетичкото млеко не е лек. Иако технологијата има огромен потенцијал за подобрување на животната средина и благосостојбата на животните, таа доаѓа со предизвиците и потенцијалните недостатоци.
На пример, алтернативните протеини не мора да претставуваат предизвик за корпоратизација или хомогенизација на конвенционалното индустриско земјоделство. Тоа значи дека големите производители на синтетичко млеко би можеле да ги исфрлат од игра нискотехнолошките или малите млекарници, забележува Бојовиќ.
Згора на тоа, синтетичкото млеко може дополнително да отсели многу луѓе од глобалниот млечен сектор. Ако традиционалните млечни задруги во Австралија и Нов Зеланд се префрлат на синтетичко производство на млеко, на пример, каде тоа ги остава фармерите со млеко?, прашува австралискиот научник.
Како што синтетичкото млеко добива на популарност, Бојовиќ вели дека мора да се чуваме од повторување на постојните нееднаквости во сегашниот систем на храна.
Традиционалниот млечен сектор мора да признае дека е на прагот на клучна промена. Соочени со повеќекратни закани, треба да ги максимизираме социјалните придобивки од млечните производи од животинско потекло и да го минимизираме нивниот придонес во климатските промени, заклучува Бојовиќ.
Извор: The Conversation