Иако со години кружат гласини дека вулканот Маунт Рејниер е пред ерупција, научниците предупредуваат дека вистинската опасност можеби доаѓа од сосема друга страна.
Според експертите, разорни калливи текови познати како лахари би можеле за кратко време да загрозат десетици илјади луѓе и целосно да уништат неколку населени места во американската држава Вашингтон.
Закана што не доаѓа од ерупција
Предупредувањето не се однесува на непосредна вулканска ерупција, туку на лахари – брзи и исклучително деструктивни мешавини од вода, вулканска пепел, карпи и други остатоци кои се движат по падините на вулканот.
Според Геолошкиот завод на САД (USGS), ваквите текови имаат потенцијал да предизвикаат огромни штети на големи површини за многу кратко време.
Три града во зона на ризик
Најзагрозени се градовите Ортинг, Пујалуп и Самнер, каде живеат околу 60.000 луѓе. Експертите предупредуваат дека во случај на голем лахар, овие населени места би можеле да претрпат катастрофални последици.
Особено загрижува можноста за таканаречен „лахар без предупредување“, кој би можел да стигне до населените области за помалку од 30 минути.
„Тоа е нешто што ве плаши среде ноќ. Искрено, ме прави да се чувствувам непријатно“, изјави поранешниот геофизичар од Опсерваторијата за вулкани Каскада, Енди Локхарт, за Popular Mechanics.
Ортинг е најранлив
Според проценките на експертите, најголем ризик има градот Ортинг. Причината е ограничениот број патишта за евакуација, што би можело значително да го отежни навременото напуштање на областа во случај на ненадејна катастрофа.
Вулканологот Лизет Кабалеро Гарсија од Националниот автономен универзитет во Мексико објаснува дека лахарите се исклучително сложени природни појави.
„Лахарите можат да растат и да се разредуваат, а нивното однесување значително се менува додека се движат“, предупредува таа.
Најголемиот проблем: Тешко се предвидуваат
Научниците со години работат на подобрување на системите за рано предупредување, но лахарите остануваат еден од најголемите предизвици за вулканолозите.
Дополнителен проблем е тоа што тие можат да се појават и без вулканска ерупција или силен земјотрес. Во минатото, вакви смртоносни настани биле предизвикани од обилни дождови, силни бури, па дури и од колапс на природни брани.
Поради ова, жителите во ризичните области редовно учествуваат во вежби за масовна евакуација.
Маунт Рејниер има опасна историја
Маунт Рејниер не е непознат по вакви настани. Напротив, вулканот има долга историја на деструктивни лахари, што е една од главните причини поради кои се смета за еден од најопасните вулкани во САД.
Најголемиот познат лахар се случил пред повеќе од 5.000 години, кога од врвот и североисточните падини на вулканот биле исфрлени меѓу два и три кубни километри материјал.
Дали вулканот може повторно да еруптира?
Иако вниманието во моментов е насочено кон лахарите, Маунт Рејниер во минатото навистина еруптирал. Сепак, голема ерупција не е забележана веќе неколку векови.
Експертите нагласуваат дека засега нема индикации за непосредна ерупција. Но, токму поради можноста за ненадејни и разорни лахари, вулканот останува под постојан надзор.
Според научниците, најголемата опасност од Маунт Рејниер можеби не доаѓа од неговата огнена внатрешност, туку од моќните калливи текови кои би можеле да погодат населени области со многу мало предупредување и да загрозат десетици илјади луѓе за само неколку минути.