Разорниот земјотрес со магнитуда од 9,0 степени што ја погоди Јапонија во 2011 година предизвикал многу повеќе од силно тресење на тлото.
Според нова научна студија, еден од сеизмичките бранови патувал до јадрото на Земјата, се одбил од него и при враќањето предизвикал трајно поместување на делови од Јапонија за неколку милиметри кон исток.
Ова е првпат да биде забележан ваков феномен, објави ScienceAlert.
Необично поместување по катастрофата во Тохоку
Земјотресот Тохоку во 2011 година беше меѓу најсилните некогаш регистрирани. Тој предизвика разорно цунами и нуклеарната катастрофа во Фукушима, а огромната количина собрани податоци сè уште е предмет на научни анализи.
Во текот на истражувањата, научниците забележале необично движење: по минувањето на главните сеизмички бранови, GPS-мерењата покажале дека делови од Јапонија се поместиле за 5 до 6 милиметри кон исток.
Бран што се вратил од длабочините на Земјата
Тим сеизмолози предводен од Сунјонг Парк од Универзитетот во Чикаго смета дека ова движење било предизвикано од таканаречениот ScS-бран.
Станува збор за сеизмички бран што патува низ мантијата на Земјата, се одбива од границата со течното надворешно јадро и повторно се враќа кон површината.
Моќниот земјотрес во Тохоку создал исклучително силен ScS-сигнал, кој бил регистриран од јапонската мрежа GEONET, а неговите ефекти биле забележани дури и во Кина.
Прво помислиле дека станува збор за грешка
Истражувачите откриле дека мистериозното поместување се случило токму во моментот кога повратниот бран пристигнал на површината.
Првично претпоставиле дека станува збор за грешка во обработката на податоците, но и по сите корекции поместувањето останало јасно видливо. Дополнително, феноменот не можел да се објасни со други можни причини, како големи подморски лизгања.
Суптилно лизгање со енергија еднаква на земјотрес од 7,5 степени
Со помош на компјутерски модели, научниците утврдиле дека повратниот бран предизвикал широко, но многу суптилно лизгање долж раседот меѓу две тектонски плочи.
Иако поместувањата биле само неколку милиметри, тие ослободиле енергија еквивалентна на земјотрес со магнитуда од 7,5 степени.
Според истражувачите, ScS-бранот делувал како синхронизиран импулс врз веќе силно напрегнатите раседи, предизвикувајќи дополнително движење десетина минути по главниот удар.
Нов поглед кон сеизмичките опасности
Доколку овие резултати бидат потврдени со идни набљудувања, тоа ќе биде првиот познат пример на сеизмички бран што се одбил од јадрото на Земјата и потоа повторно активирал расед на површината.
„Ова набљудување ја нагласува важноста од земање предвид на овој досега непознат извор на сеизмички ризик, односно можноста за повторна активација на главната зона на ударот и околните региони, дури и десет минути по главниот земјотрес“, наведуваат авторите на студијата.
Наодите се објавени во научното списание Science.