Иако стареењето најчесто се доживува како постепен процес, ново научно истражување покажува дека човечкото тело минува низ два периоди на нагло забрзано стареење – околу 44-тата и 60-тата година од животот, пренесува ScienceAlert.
Два критични периода за организмот
Студијата, објавена во 2024 година, анализирала молекуларни промени поврзани со стареењето и покажала дека организмот не се менува рамномерно со текот на времето.
Генетичарот Мајкл Снајдер изјавил дека научниците забележале „драматични промени“ во средината на 40-тите и почетокот на 60-тите години.
„Не старееме само постепено. Постојат периоди кога промените во телото се значително поизразени“, објаснил Снајдер по објавувањето на студијата.
Следени повеќе од 135.000 биолошки карактеристики
Истражувањето опфатило 108 возрасни лица кои во период од неколку години редовно давале биолошки примероци. Научниците анализирале РНК, протеини, липиди и микробиом од различни делови на телото.
Во рамки на студијата биле следени вкупно 135.239 биолошки карактеристики, а собрани биле повеќе од 246 милијарди точки на податоци.
Истражувачите утврдиле дека ризикот од одредени заболувања, како Алцхајмерова болест и кардиоваскуларни проблеми, не расте постепено, туку нагло се зголемува по одредена возраст.
Што се менува во 40-тите и 60-тите години?
Според анализите, околу 81 процент од проучуваните молекули покажале значителни промени во еден или двата критични периоди.
Во средината на 40-тите години најизразени биле промените поврзани со:
- метаболизмот на мастите,
- обработката на кофеин и алкохол,
- кардиоваскуларното здравје,
- состојбата на кожата и мускулите.
Во почетокот на 60-тите години доминирале промени поврзани со:
- метаболизмот на јаглехидрати,
- имунолошкиот систем,
- функцијата на бубрезите,
- кардиоваскуларното здравје,
- кожата и мускулите.
Менопаузата не е единственото објаснување
Научниците првично претпоставиле дека првиот „бран“ на стареење кај жените е поврзан со менопаузата и перименопаузата. Сепак, слични молекуларни промени биле забележани и кај мажите на иста возраст.
Првиот автор на студијата, Сјаотао Шен, истакнал дека постојат и други фактори кои влијаат врз овие промени и дека тие треба дополнително да се истражуваат.
Потребни се дополнителни истражувања
Научниците нагласуваат дека студијата има ограничувања, бидејќи примерокот бил релативно мал и опфатил лица на возраст од 25 до 70 години.
Сепак, резултатите отвораат нови прашања за тоа како и кога човечкото тело најинтензивно старее, што би можело да помогне во подобро разбирање и превенција на болестите поврзани со возраста.
Истражувањето е објавено во научното списание Nature Aging.