Замислете живот без секојдневни гужви, семафори, долги колони без крај на повидок, силни сирени што одѕвонуваат низ улиците. Со еден збор, тешко е да се замисли животот без автомобил.
Од една страна, автомобилите го олеснуваат секојдневието. Благодарение на нив, многу активности како што се одење на работа, купување намирници од продавницата, патувања, станаа полесни и побрзи. Но, ако погледнеме на другата страна на паричката, тие се едни од најголемите емитувачи на стакленички гасови во светот.
Според истражувањето, транспортот е одговорен за скоро 30 проценти од емисиите на јаглерод диоксид во Европската унија, од кои дури 72 проценти доаѓаат од патниот сообраќај.
Се повеќе градови воведуваат мерки со кои се ограничува сообраќајот на автомобили. Важноста на автомобилите во секојдневниот живот е огромна, но запомнете како се чувствувавте последен пат кога бевте во неподвижна толпа, во бесконечна колона автомобили. Веројатно бевте лути, нервозни, можеби дури и тажни затоа што доцните на настан што ви беше важен.
Истражувањата покажаа дека во Лос Анџелес, возачите поминуваат 119 часа годишно заглавени во сообраќај. Во Москва, оваа бројка е уште поголема, а возачите се заглавени во сообраќај дури 210 часа годишно, и ако овој број го претворивме во денови, тоа би биле неверојатни 9 дена во текот на годината поминати во нивниот автомобил чекајќи во сообраќаен метеж.
Овие, како и бројни други негативни податоци, ги натераа властите на некои градови во светот целосно да затворат некои делови од градовите за автомобили. Во овие градови, улиците се редизајнираат за да се пренасочи приоритетот од сообраќај кон други намени, како што се парковите.
Амстердам, веќе познат по тоа што се движи поретко со автомобил отколку со велосипед или пеш, планира да воведе дополнителни мерки за намалување на бројот на автомобили – до 2025 година се планира да се отстранат дури 11.200 места за паркирање, да се прошират тротоарите и велосипедските патеки и засадени дрвја.
Интересна е ситуацијата и во Париз, каде што секоја прва недела во месецот срцето на градот, односно улиците од првиот, вториот, третиот и четвртиот арондисман, се затворени за сообраќај и служат како пешачки зони.
Слични мерки се преземени во Бирмингем, Брисел, Хелсинки, Осло, но и во многу други градови, не само во Европа, туку и низ целиот свет.
Кои се придобивките? Првенствено, ако автомобилите беа забранети во одредени делови од градот, ќе се создадоа повеќе места за одење и паркови, тротоарите ќе се проширеа или ќе се создадоа цели пешачки зони. Проблемот не е само автомобилите како такви, туку и целата инфраструктура што е подредена на нив.
Значи, во САД има двојно повеќе места за паркирање отколку што има автомобили. Ако се отстранат некои од паркинзите, ќе се добие простор што можеше да се редизајнира и инаку да се користи од населението. Друга позитивна работа што би ја донесе забраната за автомобил е дека нема да биде толку гужва.
Добар пример е Барселона, каде што една населба позната по постојан сообраќаен метеж беше трансформирана во 2016 година, така што просторот што го зафаќаат возилата сега е наменет за пешаци, велосипедисти и соседи кои сакаат да поминуваат време заедно надвор.
Меѓутоа, ако начинот да се спречат ваквите метежи и други проблеми би бил забраната на автомобили во одредени урбани области, тоа не би значело дека сообраќајот ќе запре целосно.
Редизајнирање на урбаниот пејзаж на овој начин всушност би значело значително подобрување на мрежата на јавен превоз, што ќе им овозможи на луѓето да се движат од едниот крај на другиот град со автобус, трамвај или подземна железница, истовремено подобрувајќи ја инфраструктурата што овозможува употреба на други превозни средства како што се велосипеди или електрични скутери.
Дали забраната за автомобил би имала влијание врз климатските промени? Емисиите на стакленички гасови од транспортот главно доаѓаат од согорувањето на фосилни горива за автомобили, камиони, бродови, возови и авиони. Тоа е дури над 90% од горивото што се користи за транспорт на база на нафта, што првенствено се однесува на бензин и дизел.
На почетокот на минатата година, кога беа воведени вонредна состојба и мерки за карантин, имавме можност да видиме помалку автомобили на улиците, но и самите да го користиме ова возило помалку.
За време на тој период, всушност, дневните емисии на стакленички гасови се намалија за цели 17 проценти, покажува студијата на Универзитетот во Источна Англија.
Водени од овој неодамнешен пример, можеме да заклучиме дека ако се намали употребата на транспортни автомобили во иднина, би можеле да очекуваме намалување на вкупните емисии на стакленички гасови, со оглед на тоа што возилата се едни од најголемите емитувачи на овие гасови во светот.
Покрај намалувањето на емисиите, ваквиот редизајн на сообраќајот и урбаниот пејзаж би го намалил влијанието на урбаните топлински острови, т.е. тоа би ја променило микроклимата во градот, што е пожелна мерка за прилагодување.