Длабоко под површината на Атлантскиот Океан, на повеќе од 700 метри длабочина, се наоѓа едно од најмистериозните и најнеобични места на Земјата.
Станува збор за таканаречениот „Изгубен град“ – систем од огромни карбонатни кули што се издигаат од темнината на океанското дно и кои би можеле да помогнат во откривањето на потеклото на животот.
Подводен пејзаж како од друг свет
Во близина на Средноатлантскиот Гребен, западно од неговиот врв, се издигаат назабени структури со бледи, кремасти ѕидови кои под светлината на подводните роботи добиваат синкава нијанса. Некои од формациите се мали како печурки, додека најголемата достигнува висина од околу 60 метри.
Откриен во 2000 година, „Изгубениот град“ денес се смета за најдолговечното хидротермално поле познато на науката. Според проценките, овој систем е активен најмалку 120.000 години.
Живот без кислород
Иако условите изгледаат негостољубиви, ова подрачје изобилува со живот. Хемиските реакции меѓу карпите и морската вода создаваат водород, метан и други соединенија кои служат како извор на енергија за микроорганизмите.
Во овој необичен екосистем живеат полжави, ракови, ракчиња, морски ежови и јагули, а научниците посебно ги проучуваат микроорганизмите кои опстојуваат без кислород и без сончева светлина.
Клуч за потеклото на животот
За разлика од повеќето екосистеми на Земјата, органските соединенија во „Изгубениот град“ не се создаваат со помош на сончевата светлина, туку преку хемиски процеси што се одвиваат длабоко под морската површина.
Токму затоа, научниците сметаат дека слични услови би можеле да постојат и надвор од Земјата.
Микробиологот Вилијам Бразелтон претходно за „Смитсонијан“ изјави дека ваков тип екосистем би можел да постои на ледените месечини Европа, која орбитира околу Јупитер, и Енцелад, сателит на Сатурн.
„Ова е пример за екосистем што можеби во моментов е активен на Енцелад или Европа“, вели Бразелтон, додавајќи дека слични услови можеби постоеле и на Марс во неговото далечно минато.
Различен од познатите „црни оџаци“
За разлика од класичните хидротермални отвори, познати како „црни оџаци“, кои се напојуваат од магма и произведуваат минерали богати со железо и сулфур, системот во „Изгубениот град“ создава дури до 100 пати повеќе водород и метан.
Неговите масивни калцитни структури укажуваат дека овој феномен трае многу подолго од повеќето други познати хидротермални системи.
Загриженост поради длабокоморското рударство
Највисоката кула во комплексот го носи името Посејдон, според античкиот грчки бог на морето. Во нејзина близина научниците откриле деликатни карбонатни формации налик на прсти, создадени од течности што полека излегуваат од карпите.
Сепак, иднината на овој уникатен екосистем не е целосно безбедна. Во 2018 година Полска доби дозвола за истражување и рударење во околните длабокоморски области, што предизвика загриженост кај научната заедница.
Иако самиот „Изгубен град“ не содржи вредни минерални наоѓалишта, експертите предупредуваат дека активностите во неговата близина би можеле да создадат седиментни облаци и да го нарушат кревкиот подводен екосистем.
Поради тоа, сè поголем број научници бараат ова извонредно место да добие статус на светско природно наследство, со цел да се зачува еден од најстарите и најнеобични природни феномени на нашата планета.