Дали сме на работ на шестото масовно истребување ? Биолозите најавуваат огромни проблеми

350

На нашата планета досега се случиле пет големи изумирања, кои се карактеризираат со широко распространето исчезнување на бројни видови живи суштества.

Додека човештвото продолжува да ја преобликува животната средина, уништува живеалишта, истребува бројни видови и предизвикува климатски промени, научниците се борат со горливото прашање: Дали сме на работ на шестото масовно истребување?

Дискусијата за ова прашање е повеќеслојна и сложена. Многу истражувачи укажуваат на алармантни трендови и тврдат дека шестото масовно истребување е веќе во тек. Во нивните научни студии тие наведуваат докази за „биолошко уништување“ и предупредуваат на „осакатување на дрвото на животот“.

Научниците тврдат дека човековите активности предизвикале катастрофален пад на биолошката разновидност, со длабоки последици за екосистемите ширум светот. Сепак, не сите експерти се согласуваат за времето и сериозноста на сегашната криза со изумирање.

Траекторијата е загрижувачка

Биологот Robert Cowie од University of Hawaii (USA) нуди повнимателна перспектива, нагласувајќи дека масовното исчезнување не може да се прогласи додека не исчезнат значителен процент од видовите.

Иако ја признава алармантната стапка на губење на видови, истражувањето на Cowie сугерира дека сè уште не сме го поминале критичниот праг од 75% пад на видовите. Сепак, траекторијата е загрижувачка.

Проекциите покажуваат дека со сегашните стапки би можеле да го достигнеме прагот од 75% во следните неколку милениуми, а можеби и порано доколку се забрза деградацијата на животната средина. Таа временска рамка се усогласува со карактеристичното темпо на масовни истребувања, кои се случуваат во релативно кратки геолошки периоди.

„Сведоци сме на шестото масовно истребување во реално време“, вели биологот Anthony David Barnosky од University of California, Berkeley.

Истражувањата откриваат дека видовите исчезнуваат со алармантна брзина, многу поголема од позадинската стапка на исчезнување забележана во фосилните записи. Овој брз пад се протега на различни таксони, од цицачи и птици до водоземци и влекачи.

Десеткувани видови

Степенот на кризата станува уште појасен кога ќе се земе предвид падот на популацијата на ‘рбетниците. Извештајот на Светскиот фонд за природата (WWF) од 2022 година дава мрачна слика, покажувајќи дека набљудуваните популации на ‘рбетници паднале во просек за 69% помеѓу 1970 и 2018 година.

Особено Јужна Америка забележа пад од неверојатни 94%, што ја истакнува глобалната природа на проблемот.

Иако големо внимание е фокусирано на ‘рбетниците, без’рбетниците се соочуваат со слични закани, иако со помалку достапни податоци. И покрај тоа, студиите нагласуваат драматичен пад на одредени групи, како што се хавајските полжави Amastridae, кои се десеткувани од инвазивните видови и губењето на живеалиштата.

И покрај тешката ситуација, има простор за оптимизам. Barnosky ја нагласува важноста на проактивните напори за зачувување за да се сврти бранот на претстојната криза. Тој верува дека иако прозорецот на можности брзо се затвора, не е доцна да се спречи шестото масовно истребување.

Со приоритизирање на мерките за зачувување и одржливите практики, човештвото може да ја заштити биолошката разновидност и да обезбеди поотпорна иднина за целиот живот на Земјата.