Дали мажите навистина се неодговорни или жените имаат нереални очекувања?

552

ОДГОВОРНОСТ КАКО СОЈУЗНИК И/ИЛИ ПРЕДИЗВИК

Кога онаа прва и страсна заљубеност ќе помине, личноста со која сме во врска почнуваме да ја гледаме со поразлични очи, и тогаш почнуваат да се јавуваат незадоволства од некоја особина која таа личност “претходно ја немала” (читај – која заљубениот поглед не можел да ја види).

Одговорноста е една од зборовите која предизвикува многу различни реакции кај клиентите, поединците и паровите со кои работам. Некои, одговорноста ја доживуваат како свој сојузник и сила. Зборуваат за тоа какви промени им се случиле во животот кога ја прифатиле одговорноста за своите избори и своите одлуки.

Некои, пак, својот партнер го обвинуваат дека не е одговорен и дека тоа во нивниот заеднички живот предизвикува многу несогласувања и расправии.

Така добро се согласувавме

Почесто, во моето искуство, жените се тие кои ги обвинуваат мажите дека не се доволно одговорни, дека тие мора да носат повеќето од обврските во нивниот брак, и не можат секогаш да сметаат на нив. Се разбира, мажите во такви ситуации имаат поинаков поглед, не се сметаат себеси за неодговорни, туку сметаат дека нивните жени имаат нереални очекувања.

Понекогаш ситуацијата е спротивна, што се однесува до машко-женските улоги, па и во такви односи, мажот е тој кој ја обвинува својата партнерка дека не е доволно одговорна. Се сеќавам на една машка хомосексуална двојка, која често ја имаше оваа тема во нивните разговори.

(Без оглед на тоа за каква комбинација на обвинување и да се работи, кога зборуваме за нивниот брак/врска, секогаш ги прашувам дали тие пред почетокот на заедничкиот живот разговарале за тоа, како секој од нив ја доживува одговорноста, и дали во своите ставови се компатибилни или пак нивните ставови се толку различни за да предизвикаат проблем во животот?)

Веќе претпоставувате, дека одговорите се секогаш НЕ. Покрај тоа, НЕ, не ретко оди додатокот, “Кога почнавме, многу добро се согласувавме, воопшто не личеше дека имаме различни ставови за одговорноста или било што друго.

Тогаш зборувавме за заљубеноста и што таа нѝ прави – како заљубените очи (читај – мозок), автоматски ги зголемуваат оние особини кои нѝ се допаѓаат кај личноста во која ќе се заљубиме, а во исто време, значително се намалуваат или целосно се елиминираат од перцепцијата особините кои не нѝ се допаѓаат, кои би можеле во одреден момент да ги наречеме “маани”.

И така, кога таа прва и страсна љубов ќе помине, почнуваме да ја гледаме личноста со која сме во врска со различни очи, а потоа почнуваат да се јавуваат незадоволства од некоја особина која таа личност ја немала претходно” (читај – која заљубениот поглед не можел да ја види).

Помалку префрлувања

Се прашувам дали би било поинаку ако младите луѓе, кои сѐ уште не се во годините кога ќе почнат да носат одлуки за заедничкиот живот, би се едуцирале за заљубеноста, зрелоста во врската, одговорноста? Кога би им покажале зрели филмови за партнерските односи, кога би читале книги кои зборуваат за тоа.

(Една, за мене, од подобрите книги за партнерските односи што сум ги прочитала е “Да се сака со отворени очи” од Jorge Bucay, аргентинскиот gestalt терапевт.)

Таа книга е роман, фикција во која писателот, благодарение на долгогодишното искуство во работата со парови, пишува на еден многу интересен начин за едно заљубување, и низ приказната нуди размислувања за одговорни и зрели партнерски односи. Јас секогаш им ја препорачувам на моите клиенти, и ако некој од вас, кој ќе ја прочита оваа колумна, а не го прочитал тој роман, топло ви го препорачувам.

Верувам дека би имало помалку нереални очекувања и префрлувања околу не прифаќање одговорности на другиот за состојбата во бракот и во односот кога ние, кои сме возрасни, и кои би требало да ги разбереме зрелите односи и сопствените очекувања и обвинувања, би ги поучувале помладите на здрав начин.

Тоа е она што се обидувам да го направам со моите возрасни клиенти, кои се во брачна криза, всушност не како поучување, туку како нивно истражување, првенствено на себе си, а потоа и на односот во кој се наоѓаат.

(Интересно е колку отпор се јавува во такви средби, колку многу луѓе не се подготвени да го постават прашањето: “А која е мојата одговорност за ваквата ситуација, таа состојба на работите меѓу нас?” Колку е полесно да се праша другиот “Зошто ти не ја преземеш одговорноста?”)

Соочување со вистината

Понекогаш и на индивидуална терапија, кога работам со лице кое не е задоволно со својот однос и кога ја прашувам: “Што сакате да направите за да го промените тоа? Каде ја гледате својата одговорност за ситуацијата?”, одеднаш излегува отпор кон такви прашања и одреден степен на гнев кон мене и “Какви прашања јас тоа поставувам? Јас не ја разбирам ситуацијата! Дали сега јас неа/него ја/го обвинувам?”

Понекогаш, по ваквите средби, и не доаѓаат повторно. Обидот да ја осветлат сопствената одговорност за состојбата и околностите на нашата врска, а не префрлање на другиот, во некои моменти е премногу тешко. И токму тука е вистинската одговорност за мојата врска и мојот брак – во тоа што сум подготвена/н да го сторам тоа и како ЈАС ќе ја преземам одговорноста? Не повикувајќи се на друго лице. Понекогаш, кога има толку силен отпор, постои и страв од тоа, што би можело да се случи ако ја преземам одговорноста?

Тоа, исто така, би можело да значи и соочување со фактот дека навистина не нѝ е добро во бракот, дека промените што ги очекуваме од другата личност нема да се случат … и што сега? Децата се, на пример, уште мали, кредитот за стан трае уште 17 години, љубовта сè уште постои … и тогаш е полесно да се остане заедно, и да се побара некој вид на утеха и тоа во обвинувањата на другиот, дека не е онаков/ква, всушност, одговорна личност (според критериумите на тоа другото лице).

(Но, јас сум среќна кога во терапевтскиот процес (а тоа е почесто она другото) се случува спротивното – кога и двајцата ги отвораат очите кон реалноста, кога ќе се разбудат и ќе почнат зрело и одговорно да разговараат и да ги бараат своите улоги во врската и како преку својата одговорност тие можат добро да се градат во заедничкиот живот.)

Ова е уште еден аспект на одговорност во заедничкиот живот за кој вреди да се размислува и да се разговара.

Nataša Barolin Belić i Sandro Belić