Големиот астероид Апофис, со дијаметар од околу 370 метри и маса од приближно 27 милиони тони, ќе помине покрај Земјата на 13 април 2029 година.
Станува збор за објект со големина споредлива со познатиот облакодер Емпајр Стејт Билдинг во Њујорк.
Американската вселенска компанија ExLabs најави амбициозен план: по блиското прелетување, ќе испрати две лендер-мисии кои треба да слетаат на површината на астероидот. Доколку проектот успее, ова ќе биде првпат приватна компанија да реализира слетување на астероид.
Без закана, но ретка можност за наука
Астероидот Apophis беше откриен во 2004 година и првично предизвика загриженост поради можен судир со Земјата. Подоцнежните пресметки ја исклучија таа опасност.
Според актуелните проценки, Апофис ќе помине на растојание од околу 32.000 до 35.000 километри од Земјата – поблиску од орбитата на геостационарните сателити. Поради тоа, ќе биде видлив и со голо око од одредени делови на планетата.
Иако астероидот нема да ја загрози Земјата ниту во 2029, ниту при неговите идни блиски минувања во 2036 и 2068 година, научниците ја гледаат оваа средба како исклучителна можност за истражување.
Меѓународни мисии во подготовка
Покрај приватниот сектор, и водечките вселенски агенции се подготвуваат за набљудување на астероидот. European Space Agency ја најави мисијата „Ramses“, која треба да биде лансирана во 2028 година и да пристигне до Апофис два месеци пред неговото најблиско приближување.
Паралелно, леталото „ApophisExL“ на ExLabs веќе поминало клучна инспекциска фаза. Во негов состав ќе има инструменти од повеќе меѓународни партнери, вклучително и два лендери – еден развиен од јапонскиот Технолошки институт Чиба, додека вториот сè уште не е официјално претставен.
Слетувањето е планирано да се изврши во рок од една недела по прелетувањето, со цел да се избегне какво било влијание врз траекторијата на астероидот. Главната цел е да се добијат детални снимки и податоци од неговата површина.
Астероидите како „временски капсули“
Астероидите се карпести или метални тела што орбитираат околу Сонцето и претставуваат остатоци од раниот Сончев систем. Научниците ги сметаат за своевидни „временски капсули“, бидејќи содржат информации за процесите што довеле до формирање на планетите.
Историјата покажува дека судири со астероиди можат да имаат катастрофални последици. Најпознатиот таков настан е ударот на астероидот во регионот на Јукатан пред околу 65 милиони години, кој довел до исчезнување на диносаурусите и бројни други видови.
Сепак, ваквите настани се ретки: глобално разорни удари се случуваат на десетици милиони години, додека астероиди способни да уништат голем град удираат во просек еднаш на илјада години.
Блиската средба со Апофис, иако безбедна, претставува уникатна шанса човештвото да го продлабочи своето разбирање за овие космички објекти и потенцијалните ризици што ги носат.