Со помош на компјутерски алгоритам, научниците успеале да го откријат ризикот од прелевање на нови патогени од високиот Арктик на нови видови, а со тоа и ризикот од можна нова пандемија од тоа подрачје.
Како што светот се загрева поради климатските промени и глечерите продолжуваат да се топат, Арктикот може да стане „почва“ за нови вирусни пандемии.
Во новата студија, научниците ја проучувале почвата и езерскиот седимент од езерото Хазен, најголемото езеро по волумен северно од Арктичкиот круг. Со секвенционирање на сегменти од ДНК и РНК пронајдени во почвата, научниците се обидоа да го идентификуваат збирот на вируси присутни во таа средина.
Користејќи компјутерски алгоритам за контекстуализирање на вирусот со домаќините на животните, растенијата и габите присутни во областа, тимот успеал да го открие ризикот од вирусно прелевање, односно способноста на вирусите да се преселат во нови видови домаќини и да продолжат да се шират, како што направи SARS-CoV-2 со преминот од популација на диви животни на луѓе.
Ризикот од поплави се зголемува со истекувањето на топената вода од глечерите. Доколку климатските промени го поместат опсегот на потенцијални вирусни вектори и резервоари кон север, високиот Арктик би можел да стане плодна почва за нови пандемии, пишуваат научниците во новата студија објавена во научното списание Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences.
Еволутивниот пат
Тие го споредуваа еволутивниот пат и на вирусот и на домаќинот, барајќи варијации и сличности меѓу двете, односно споредби кои сугерираат можност за промена на статус кво и последователно прелевање на вирусот.
Од еволутивна перспектива, вирусите имаат поголема веројатност да заразат домаќини кои се филогенетски блиску до нивниот природен домаќин, потенцијално затоа што им е полесно да заразат и колонизираат видови кои се генетски слични, објаснуваат научниците.
Во согласност со претходните студии кои покажале како деградираните пејзажи можат да ги спојат патогените, паразитите и домаќините на нови начини, научниците сугерираат дека зголеменото истекување од глечерите води до поголеми можности вирусите да скокаат до еукариотските домаќини.
Сепак, зголемениот ризик од излевање се разликувал во примероците од почвата и езерскиот седимент. Во почвата, ризикот од прелевање на вирусот се зголемил до одредена граница по што тој паднал, додека продолжил да се зголемува во примероците од езерскиот седимент. Едно објаснување што го предложиле истражувачите е дека зголеменото истекување значи повеќе органски материјал, а организмитеќе се исперат во езерото наместо да останат на копното.
Како што се менува климата, метаболичката активност на арктичката микробиосфера исто така се менува, што пак влијае на голем број екосистемски процеси како што е појавата на нови патогени, пишуваат истражувачите.
Најчувствителен регион на климатските промени
Високиот Арктик, или најсеверниот регион, е дел од светот кој е најчувствителен на климатските промени. Во текот на изминатите неколку децении, една третина од зимскиот мраз на Арктичкиот Океан исчезна.
Во исто време, научниците исто така предупредуваат на зголемен ризик од пандемии предизвикани од повеќе фактори, не само од човечката активност што ги уништува природните живеалишта и ги принудува животните и луѓето да живеат во сè поголема близина.
Итната потреба да се разбере односот помеѓу промената на живеалиштата и близината до нови извори на болести е во основата на оваа најнова студија, а со глобалното затоплување веројатно ќе предизвика видовите да се движат подалеку на север за да ја одржат истата температурна средина, потенцијалот вирусите да скокнат на нови видови расте уште повеќе.
Овој двоен ефект на климатските промени, што го зголемува ризикот од поплави и предизвикува поместување на видовите кон север, може да има драматични ефекти на Високиот Арктик. Одвојувањето на овој ризик од реалните прелевања и пандемии ќе биде клучен напор што треба да се спроведе паралелно со активностите за надзор, пишуваат авторите на студијата.