На списокот на најголеми градови има 19 градови кои во одреден момент од историјата имале најмногу жители во светот. Списокот опфаќа период од 7.000. години п.н.е. до денес.
Со текот на времето, градовите растеа, па пред 9000 години, Чатал Хојук со 1.000 жители беше најголемиот град во светот, додека денес Токио има 38 милиони жители.
Ви го претставуваме список на „Business Insiders“ од 19 градови, кои едно време имале најмногу жители во светот, пишува „National Geographic“.
Çatalhöyük, 1.000 жители 7.000. години п.н.е.
Многумина сметаат дека Çatalhöyük во Турција, е првиот град во светот. До 6.500 година п.н.е., тој веќе имал 3.000 жители, што во тоа време била импресивна бројка.
Се состоел од стотици куќи од кал на два рида. Бил толку преполн што луѓето шетале преку покривите, а не по улиците. Градот имал развиена култура, што е потврдено со ѕидни слики, фигурини и наоди кои сведочат за погребни обреди.
Откриена е слика на еден ѕид, која е прогласена за најстара мапа и за најстара слика на пејзаж во светот.
Продолжува на страна 2
Тел Брак, 4.000 жители 5000 п.н.е.
Градот во Сирија бил еден од центрите на голема трговска рута и се наоѓал на преминот на реката помеѓу Анадолија, Левант и јужна Месопотамија.
Во Тел Брак постоеше „Храм на очите“, што археолозите му го дадоа тоа име откако открија стотици идоли со големи очи.
Урук, 40.000 жители 3300 п.н.е.
Градот, лоциран во Ирак, на бреговите на реката Еуфрат, се проширил за време на долг период на лоша жетва, бидејќи луѓето биле принудени да се снаоѓаат за да преживеат.
Тука се најдоа докази дека тие ги рационализирале залихите, плаќале даноци и дека била развиена социјална хиерархија. Културата Урук доминираше во градовите од Сирија до Иран.
Легендарниот крал Гилгамеш, херој на познатиот еп, владеел со Урук во 27 век п.н.е. Еден век или два подоцна, Урук започна да губи територии во конфликтите со своите противници.
Продолжува на страна 3
Мемфис, 35.000 жители 2250 п.н.е.
Кога првите фараони го обединија Египет околу 3100 година п.н.е., тие го изградија новиот главен град Мемфис, кој беше стратешки лоциран помеѓу Горниот Египет и Долен Египет. Фараоните собирале даноци од целата земја и им делегирале овластувања на локалните регенти.
Градот е познат по блиските пирамиди, каде биле закопани фараоните, како и по Големата Сфинга.
По подемот на Теба и Александрија, Мемфис почнува да опаѓа.
Вавилон, 60 000 жители 1770 п.н.е.
Се наоѓа во Ирак, Вавилон се здоби со репутација како главен град на Вавилонската империја на Хамураби, кој владеел кратко.
Градот ја врати својата слава во шестиот век п.н.е. по изградбата на Висечките градини – едно од седумте чуда на античкиот свет.
Градот е познат од Библијата како центар на материјализам и грев, а во него се наоѓала безбожната кула во Вавилон, за која се верува дека е инспирирана од 90-метарскиот висок зигурат, терасираната пирамида што постоела во градот. Вавилон бил голем град под разни владетели сè до VII век од нашата ера.
Продолжува на страна 4
Теба, 75 000 жители 1500 п.н.е.
Теба стана седиште на египетска династија во 2134 година п.н.е., и кога таа династија владееше по неколку векови, градот стана главен град на целиот Египет. Во овој период, Теба процвета: има развиена локална власт, трговија и беа изградени големи храмови.
Го изгуби статусот главен град во 13 век п.н.е., а беше уништен од Асирците во 667 п.н.е. И покрај тоа, тој преживеал, а денес го носи името Луксор.
Нимруд, 75.000 жители 800 п.н.е.
Сместен во Ирак, на стратешка точка на реката Тигар, Нимруд бил главен град на Новата асирска империја.
Во IX век п.н.е. Кралот Ашунасирпал Втори изградил голема палата од дрво „кедар, чемпрес, смрека, шимширова, црница, фстаци и тамариск“ и го наполнил со уметност и богатство. Покрај тоа, тој изградил храмови, ботанички градини и зоолошка градина.
Неговиот син, кралот Шалманасер Трети, ќе изгради двојно поголема палата.
Нинива, 100.000 жители 700 п.н.е.
Градот е основан во 6000 година п.н.е., а во 3000 година п.н.е. бил голем религиозен центар посветен на божицата Иштар.
Процветал околу 700 година п.н.е., кога асирскиот крал Сенахирим изградил „невиден дворец“. Зафаќаше површина од седум квадратни километри, имаше 15 големи порти, 18 канали и аквадукт.
Нинива била освоена во 612 година п.н.е., кога се распаднала кралството на Нова Асирија.
Александрија, 150 000 жители 300 п.н.е.
Египетскиот град, основан од Александар Велики во 331 година п.н.е., наскоро ќе стане најголемиот град во светот. Александрија ќе биде главен град на земјата во следните 1.000 години.
Во медитеранскиот град се наоѓа Светилникот Александрија – една од највисоките згради во светот – и Големата библиотека на Александрија – најголемата библиотека во светот.
Продолжува на страна 5
Рим, 400 000 луѓе во 100 п.н.е.
Основан некаде околу осмиот век п.н.е., Рим владеел со Апенинскиот полуостров, а во вториот век п.н.е., откако Јулиј Цезар ја освоил Галија и била основана Римската империја, тој бил најголемиот град на Медитеранот.
Урнатините на антички Рим се познати низ целиот свет – од Колосеум, сцената на гладијаторски борби, преку Форумот, каде што се одржуваа паради и избори, до Пантеон, кој сè уште е најголемиот храм од незасилен бетон во светот.
До првиот век п.н.е. Рим имал повеќе од милион жители и бил најголемиот град во светот до четвртиот век, кога се распаднало Западното римско царство.
Константинопол, 450 000 луѓе во 500 година
Цариград (Константинопол) во Турција стана новата престолнина на Римската империја во 324 година, а до 500 година најголемиот град што преживеа по падот на Рим. Сепак, тој исто така се намали под притисок на Хунзите и другите противници во регионот.
Во 537 година, императорот Јустинијан Први ја изградил црквата Света Софија (Аја Софија).
До 700 година, населението се намалило на околу 100 000, а потоа повторно започнало да расте и станало еден од најголемите градови на Западот до 18 век.
Продолжува на страна 6
Чанган, 600 000 луѓе во 600 година
Градот, сместен во северо-централна Кина, бил главен град за време на владеењето на повеќе од десет династии. Стана најголемиот град во светот за време на династијата Суи, кога Кина стана најмоќната земја во светот.
Градот наскоро се проширил на скоро 50 квадратни километри, а за 700 имаше милион жители.
Поетот Баи Џуџи напиша дека градот има „стотици, илјадници куќи – како голема шаховска табла … Како огромно поле на кое се засадени редови зелки“.
Градот имаше булевари со три ленти, пет пати поширок од Њујоршката Петта авенија.
Населението започна нагло да се намалува кон крајот на династијата Танг во 904 година. Тој сè уште постои и денес: тоа е Ксиан, град кој рапидно се развива.
Каифенг, еден милион жители во 1000 година
Сместен во близина на кинескиот Голем канал, Каифенг бил главен град на династијата Сонг.
Тој бил индустриски најразвиениот град во светот, со големи железарници, продавници, барови и театри.
Кога огревното дрво истече, Каифенг ги откри можностите за јаглен и изобилство ги искористи резервите.
Хангжу, еден милион жители во 1200 година
Градот на јужниот крај на кинескиот Голем канал беше главен трговски центар и главен град во втората половина на династијата Сонг.
Марко Поло, кој го посетил на крајот на 13 век, го нарекол „несомнено најубавиот и најлуксузниот град во светот“.
Хангжу го изгуби статусот главен град по заминувањето на династијата Сонг, а трговијата постепено се преместуваше во градовите поблизу до крајбрежјето.
Нанџинг, 500 000 жители во 1400 година
Нанџинг, во делтата на реката Јангце, беше главен град на династијата Минг.
Токму од тука, за време на владеењето на царот Јонгли, во 1405 година, започнаа првите експедиции во потрага по богатство. Тие биле најголемите флоти на дрвени бродови што некогаш достигнале до Африка, а според некои историски извори, до Америка.
Сепак, кратко потоа, политичките конфликти го принудија царот да го премести главниот град во Пекинг, а населението во Нанџинг се намали.
Продолжува на страна 7
Пекинг, 600 000 жители во 1450 година
Пекинг стана главен град на династијата Минг во 1420 година. Тоа е најголемата кинеска престолнина до денес. За време на династијата Минг биле изградени Забранетиот град и Небесниот храм. И покрај немирите, инвазиите и чумите, Пекинг остана најголемиот град во светот неколку векови, а во 1800 година живееше 1,1 милиони жители.
Лондон, 1,9 милиони луѓе во 1841 година
Лондон стана најголемиот град во светот за време на британскиот мир (Pax Britannica), период во кој Велика Британија беше единствената суперсила во светот.
Поради Индустриската револуција, Лондон се прошири неверојатно брзо, така што во 1914 година имаше 7,4 милиони жители. Градот рапидно се разви благодарение на новиот железнички систем и амбициозниот план за ремонт на канализацијата.
И покрај својата голема репутација, Лондон беше познат и како валкан, преполн и опасен град.
Продолжува на страна 8
Њујорк, 7,8 милиони жители во 1925 година
По економскиот бум по Првата светска војна, Њујорк стана водечки град во светот. Тоа беше центарот на американскиот финансиски центар, најголемото пристаниште и позната дестинација за имигрантите.
Облакодери, вклучително и зградата на Крајслер (1930) и Емпаер Стејт Билдинг (1931), ја создадоа најпознатата панорама во светот.
Њујорк со својата поширока област денес има 23,7 милиони жители, но сепак е само петти по големина град во светот.
Токио со 15 милиони жители до 1965 година
Токио беше целосно обновен по Втората светска војна, со идеја да стане најголем град во историјата. Економијата на Јапонија доживеа бум во оваа нова ера, водена од напредната технологија, партнерството со САД и високото ниво на организација.
Иако економијата на Јапонија забави од 1989 година, Токио остана најголем град во светот со 37,8 милиони. Јапонската престолнина има најмногу Fortune Global 500 companies од кој било град и убедливо најмногу ресторани со Michelin ѕвезди. Познат е како најбезбеден голем град во светот.