Тие се во состојба да убијат милиони луѓе кои живеат во нивна близина, а сосема се несвесни за пеколот под нивните нозе.
Во последните неколку дена, жителите на Хаваи во близина на градот Пунa беа евакуираат за да избегаат вжештена лава од вулканот Килауе. Нема жртви, а ниту драмата не е нешто посебна, бидејќи сите тие луѓе таму живеат совршено свесни за цената на тропскиот питорексен рај, со кој се благословени. Проблемот е во тоа што U.S. Geological Survey предвидува дека во наредните недели може да дојде и до експлозивни ерупции на вулканот, а не само излевање на лавата како што е до сега.
Во тој случај, со километри наоколу би летале вжештени камења со големина на чакал, мала е шансата дури и за парчиња од стотици килограми, како и огромна количина пепел. До експлозивни ерупции доаѓа ако со лавата во подземјето се измешаат подземните води. Водата тогаш лесно испарува, го зголемува волуменот, се зголемува притисокот, односно, нагло до нивото на експлозијата расте и волуменот на лавата и таа со страшна сила се крева во височина.
Во последниве години, најголем хаос направиле исландските вулкани; Eyjafjallajökull 2010. година, кога поради пепелта во атмосферата суспендирани биле авионските летови низ Европа, и Grímsvötn 2011. година. Во последниве години, човештвото е се посвесно за тоа колку вулканите се чести и на колку милиони луѓе животот им зависи од нивната непредвидлива природа. На пример, за супервулканот површинскиот Campi Flegrei во близина на Везув, кој на свој начин изгледа како петарда, излегува дека само во неговата калдера живеат половина милион луѓе. Тој супервулкан полека почнува да се расонува кој со помали инциденти трае 12.000 години.
Во продолжение наведуваме листа на најопасни вулкани во светот прво во однос на материјалната штета која би произлегла од ерупцијата, потоа во однос на бројот на загрозени луѓе. Штетите воочи огнометот на Eyjafjallajökulla од 2010. година беа проценети од тогашната Willis Research Network.
Продолжува на страна 2
10. Mt Pelee, Martinique
Овој вулкан се заканува на 10.000 луѓе. Во случај на ерупција штетите би биле околу 400 милиони долари.
9. Hekla, Island
И тука, се загрозени животи на 10.000 луѓе и вредности од 400 милиони долари.
8. Sete Cidades, Azori
На оваа португалска територија би биле околу 18.000 луѓе во ризик и имот вреден 700 милиони долари.
7. Furnas, Azori
Во случај на оваа ерупција, околу 20.000 луѓе би биле повредени, штетите би биле 800 милиони долари.
6. La Soufriere, St. Vincent
Во малата карипска нација, 25.000 луѓе би страдале, би бил уништен имот вреден една милијарда долари.
5. Agua de Pau, Azori
На тоа место, ако никој не би бегал, 35.000 луѓе би биле убиени, а штетата би била 1.4 милијарди долари.
4. Etna, Italia
Најизвиканиот европски вулкан, кога би проработел најлошо што можело да биде е заканата со смрт на 71.000 Сицилијанци, би уништил имот од 2,7 милијарди долари.
3. La Soufriere, Guadeloupe
Вулканот на надворешната територија на Франција би можел да убие 95.000 луѓе и да уништи вредност од 3,8 милијарди долари.
2. Campi Flegrei, Italia
Директно во областа на вулканот живее половина милион луѓе, во круг од 30 километри 3 милиони, а во кругот од 30 километри 6 милиони луѓе. Речиси 8 милијарди долари би биле уништени.
1. Mount Vesuvius, Italia
Многу жители на Неапол живеат буквално на падините на огнената планина. Со ерупција и целосна сила, на околу 1,7 милиони луѓе животот би им бил во смртна опасност, а штетата проценета на околу 66 милијарди долари. Всушност, во кругот од 30 километри живеат 3,9 милиони луѓе, а во круг од 100 километри 6 милиони луѓе. Овие вулкани се меѓу најизвиканите вулкани во светот, првенствено поради заканите за штетите кои би настанале.
Продолжува на страна 3
А што е со оние кои се докажано најопасни според бројот на животите на луѓето на кои им се закануваат, а за кои понекогаш дури и малку се знае?
Според бројот на жртви и нивото на опасност, Campi Flegrei апсолутно е страшен, а Везув е петти на листата на најстрашните. Топ листата оди вака, од помалку страшниот кон пострашниот, при тоа првиот број го означува бројот на луѓето кои живеат во внатрешноста на 10 километри, а вториот во внатрешноста на 30 километри од вулканот:
8. Santa Maria, Gvatemala
1, 25 и 6,2 милиони луѓе. Последната голема ерупција била во 1902. година со вулкански експлозивен индекс (VEI) од 6 (7 е највисок).
7. Taal, Filipini
2,38 и 24,8 милиони луѓе. Во последните 200 години, вулканот имал четири VEI 4. Пред 5.500 години имал ерупција со VEI 7. Денес, во калдерата е езеро, што е особено опасно за експлозивноста.
6. Coatepeque Caldera, Salvador
1,2 и 6,5 милиони луѓе. И тука постои езеро, а околината е толку сеизмички активна и геолошки обликувана што состојбата е многу “сомнителна”.
5. Corbetti Caldera, Ethiopia
1,2 и 9,8 милиони луѓе. Една стара калдера е внатре во друга уште постара и уште поголема од првата. И двете во предисториските времиња биле место на катаклизмичните експлозивни ерупции. Многу близу се наоѓа главниот град на Етиопија Адис Абеба.
4. Tatun Group, Taiwan
6,7 и 9,8 милиони луѓе. Оваа област дури и жителите не ја доживуваат како вулкан. А тој тоа и е. И тоа таков што под него нешто тивко се готви, што е откриено во последниве години со развојот на сеизмолошките и геолошките технологии. Многу блиску е главниот град Taipei.
3. Ilopango, Salvador
2,9 и 6,7 милиони луѓе. Последен пат експлодирал 1880. година, а 450 година ерупцијата достигнала VEI 6. Денес во калдерата има езеро. Во непосредна близина е главниот град на Сан Салвадор, кој едноставно ќе исчезне ако се повтори она од 450. година.
2. Aira Caldera – Kyushu, Japan
0,9 и 2,6 милиони луѓе. Тука вулканот Sakurajima е клучен. Тој не е најголемиот, околу него нема ниту најмногу луѓе, но од него постојано нешто лета и чади. Во последните 10.000 години тука имало најмалку шест ерупции со VEI 4, 5 и 6. Животот тука навистина е опасен.
1. Michoacán–Guanajuato, Mexico
5,8 и 5,8 милиони луѓе. Целата популација тука се натискала во круг од само пет километри. А за каква област станува зборо зборува податок дека тука во последните 10.000 години имало – 1400 – ерупции со VEI 3 или 4.