Авторски текст на Драган Бјелогрлиќ | Зошто се плашев од „Сенки над Балканот“?

1334

“Сенки над Балканот” минатиот месец ја потресоа Србија. Премиерата на првата епизода само најави возбудлива и моќна приказна извлечена од “историјата на која не нѐ учувале”, а на социјалните медиуми одекна енергичен аплауз за Драган Бјелогрлиќ и екипата.

Драган Бјелогрлиќ во авторскиот текст за Блиц ги поделил со публиката дилемите и стравувањата кои ги имал за време на снимањето на филмот “Сенки”, кој, како што истакнува, е негов најризичен, но и најважен проект до сега. Ви го пренесуваме во целина.

Зошто за мене “Сенките”се важни?

Денес, еден пријател, пиејќи со мене утринско кафе, ме изненади со едноставно прашање. Зборувајќи за “вештината за преживување” во земјата Србија, одеднаш ме праша: “На кои компромиси си се согласувал за да можеш да го работиш сето она што го работиш?”

Почнав да одговарам, па застанав. Немав подготвен и артикулиран одговор. Застанав затоа што навистина немаше некој голем компромис кој би го запомнал, но сигурно ги имало многу. И оние за кои сум свесен, а особено оние за кои не сум.

Почнав да се потсетувам на разни потрошени ноќи и денови по кафаните со “потенцијалните спонзори и донатори”, на глупавите вицеви, на кои морав да се смеам за да ми дадат некоја милостина за филм и средбите со луѓе кои никогаш не би биле мојот избор, а биле неопходни да се реализираат некои од проектите.

Постојат веројатно и повеќе слични примери и ситуации на кои не сакам да се сеќавам, но претпоставувам дека тие се составен дел на многу други професии. Не само во Србија.

Клучниот момент на преиспитувањето се случил кога почнав да размислувам за компромисите кои биле дел од мојата креативна и творечка работа. Дали ги имало? Во клучните работи, мислам дека не. Правото така да мислам ми даваат и “Црниот бомбардер”, “Прекрасни села …”, “Рани” и “Штркови”. Но, ако постоеле било какви “измами” од типот “дека би имало поголема гледаност”, “дека би поминале на некој фестивал”, “странците тоа подобро би го разбрале”, “дај нешто за селаните”, “ова може и поевтино”, и така натаму, сфатив дека серијата “Сенки над Балканот” е дело во кое се обидов да не направам ниту еден единствен компромис. Немало компромис ниту на едно ниво, ниту во која било фаза од создавањето на серијата. Од сценариото, приказната, темата, поделбата, естетиката, режијата и на крајот и самиот буџет и расходите на серијата. Јас не сакав да се оптоварувам со формираниот вкус на публиката на РТС, рејтингот, политичката коректност, пуританските морални принципи, конзервативните историчари, првата и втората Србија, и слично …

“Сенките” се проект во кој се обидов да бидам храбар и бескомпромисен. Затоа најверојатно на крајот малку и се плашев. Еднаш реков дека тоа беше мојот најризичен проект досега. И тоа е. Токму затоа што е без компромис. А кога ќе влезете со таков став во некоја работа, тогаш луѓето веројатно тоа го препознаваат и мислам дека тоа го ценат. Затоа сум имал тим неверојатни соработници кои една година гинеле во својата работа и сториле сé што е во нивна моќ за да направиме серија како што ја замислувавме на самиот почеток. Сите тие, од писателите, преку феноменалниот директор на фотографијата Иван Костиќ, мојот асистент и режисер Спасиќ, другите режисери кои режирале, па да сценографот, костимографот, маска, монтажа Лазар Предојев, и целиот тим на филмски работници – сите тие знаеле да работат и по 15 часа ако сцената не била снимена онака како што беше замислена. Сите тие ценеле и ја поддржувале првичната желба да се создаде автентичен и амбициозен проект, и за тоа ќе им бидам вечно благодарен.

Се разбира, особено ги нагласувам моите колеги актери кои, всушност, сите до еден, верувале во естетиката на оваа серија и го дадоа својот извонреден придонес, честопати согласувајќи се да прават и работи на кои не биле навикнати.

“Сенки над Балканот” се за мене многу важно и значајно дело. Знам дека последното дело е секогаш најважно, но не е само тоа. Во мојот животен период, кога полека би можел да ја спуштам топката и лесно да го комерцијализирам моето искуство, влегов во сферата, за мене и за нашата досегашна кинематографија и телевизија, непозната естетика. Трилер-епоха, со елементи на мистицизам. Комбинација на историјата и фикцијата. Во атмосферата на севкупното зачувување на културниот простор и евтини и сосема примитивни содржини, влегов во полето на високобуџетна стилизирана серија со урбана естетика. Беше важно за мене да видам дали тоа го знам и умеам. Благодарам на РТС за довербата и поддршката.

Дали ми е важно и гледачите, особено во Србија, тоа да го препознаат и да го сакаат? Да. Дали тоа ќе се случи? Не знам. Се разбира, би сакал. Но, дури и ако не се случи, барем се обидов.

Извор: Blic

loading...